Herbisitlerin Buğday Yaprağındaki Amino Asit Seviyeleri Üzerine Etkilerinin İncelenmesi

Abstract

Bitkiler kuraklık, soğuk, kimyasallar, yabancı otlar, bakteri, virüs ve besin eksikliği gibi birçok abiyotik ve biyotik streslere maruz kalır ve bu nedenle normal büyümeleri ve gelişimleri olumsuz yönde etkilenir. Bitkilerin gelişimini olumsuz yönde etkileyen yabancı otlar buğday gibi kültür bitkileriyle su, mineral, besin maddeleri ve yer bakımından rekabete girmesiyle ürünün verim ve kalitesinde kayıplara neden olurlar. Günümüzde yabancı otların vermiş olduğu bu zararı engellemek için herbisitler yoğun olarak tarım arazilerinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Orta Anadolu bölgesinde en fazla yetiştirilen Flamura-85 tipi ekmeklik buğdayın yetiştirilmesinde yabancı otlarla mücadelede kullanılan Ralon ve Granstar isimli herbisitlerin buğday yaprağındaki amino asitler üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışmada kullanılan buğdaylar iklim kabininde iki hafta süre ile yetiştirildikten sonra, bitkilerinin bir kısmına Granstar (0,24 μl/50 ml) ve bir kısmına da Ralon (9,6 μl/50 ml) herbisitleri püskürtülmüştür. İki haftadan sonra kontrol ve herbisitlere maruz kalan buğday yaprakları 24, 48 ve 72. saatlerde kesilmişler ve amino asit miktarlarındaki değişimler incelenmiştir. Buğday yapraklarındaki amino asitlerin tayini HPLC sistemi ile yapılmıştır. Ralon ve Granstar herbisitleri verildiğinde her üç günde de yapraklarda amino asitlerin seviyelerinde artış ve azalışlar olduğu görülmüştür. Her iki herbisitin de aspartik asit, glutamik asit, arjinin ve triptofan amino asitleri seviyelerini her üç günde de genelde azalttığı ve tirozin, glisin, alanin ve valinin seviyelerini ise genelde değiştirmediği görülmüştür. Granstar herbisiti verildiğinde dallı-zincirli amino asitlerin miktarlarında genel olarak bir değişim olmaz iken, Ralon verildiğinde hem artış hem azalmalar olmuştur. Özellikle Ralon herbisiti verildiğinde protein sentezinden sorumlu bir amino asit olan lösin amino asidi miktarında genel olarak azalma görülmüştür. Görüldüğü gibi, her iki herbisit de buğday yaprağında stres oluşturup amino asit seviyelerini etkileyerek bitkideki protein sentezini etkileyebilir. Buğdaydan üretilen besinler protein kaynağı olarak beslenmemizde geniş ölçüde yer almaktadır. Sağlıklı beslenmede bir besinin protein kalitesi önem arz etmektedir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, herbisitlerin buğdayın protein kalitesini olumsuz yönde etkileyebileceği düşünülmektedir.Plants are exposed to different abiotic and biotic stresses such as drought, cold, chemicals, weeds, bacteria, viruses and nutrient deficiencies and therefore their normal growth and development is adversely affected. Weeds, which adversely affect the development of plants, cause losses in the yield and quality of the product by competing with cultivated plants such as wheat in terms of water, minerals, nutrients and space. Today, herbicides are used extensively in agricultural lands to prevent these damages caused by weeds. In this study, the effects of Ralon and Granstar herbicides, which are used to control weeds during the cultivation of Flamura-85 type bread wheat, which is the most grown in the Central Anatolian region, on the amino acids in the wheat leaf were investigated. The wheat used in the study was grown in a climate cabinet for two weeks and sepatrated into two groups. After that, Granstar (0,24 μl/50 ml) and some Ralon (9,6 μl/50 ml) herbicides were sprayed on wheat leaves. Two weeks later, wheat leaves both control and exposed to herbicides were cut at 24, 48 and 72 hours and the changes in amino acid amounts were examined. When the Ralon and Granstar herbicides were sprayed, it was observed that there was an increase and decrease in the levels of amino acids in the leaves every three days. When both herbicides were sprayed, the levels of aspartic acid, glutamic acid, arginine, and tryptophan were generally decreased in all three days, while the levels of tyrosine, glycine, alanine, and valine were not generally changed. There was generally no change in the amounts of branched-chain amino acids when the Granstar herbicide was sprayed, but there were both increases and decreases when Ralon was applied. In particular, when the Ralon herbicide was sprayed, there was a general decrease in the amount of leucine, an amino acid responsible for protein synthesis. As can be seen, both herbicides can affect protein synthesis in the plant by creating stress in the wheat leaf and affecting amino acid levels. Foods produced from wheat are widely included in our diet as a source of protein. Protein quality of a food is important in a healthy diet. According to the results of this study, it is thought that herbicides may adversely affect the protein quality of wheat