Bilişsel Esneklik ile Akademik Erteleme Arasındaki İlişkide Zaman Yönetiminin Çoklu Aracı Rolü - Güler, Cansu Betül (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2025)
Bu çalışmada bilişsel esneklik ve akademik erteleme arasındaki ilişkide zaman yönetimi aracı rolü farklı değişkenler tarafından incelenmesi araştırılmıştır. Çalışmada nicel araştırma stillerinden birisi olan ilişkisel tarama kullanılmıştır. Katılımcılar, 220' si (% 64.32) kadın, 122'si (35.68) erkek olan 342 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada "Bilişsel Kontrol ve Esneklik Ölçeği", "Akademik Erteleme Ölçeği" ve "Zaman Yönetimi Ölçeği" kullanılmıştır. Kullanılan ölçeklerle birlikte katılımcıların araştırmayı geliştirebilecek bilgilerini toplayabilmek için "Kişisel Bilgi Formu" oluşturulmuştur. Uygulanan ölçeklerin analizi için; frekans ve yüzdelikler, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), pearson korelasyon ve aracılık rolünün analizi için çoklu aracı analizinden yararlanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre kadınların akademik erteleme düzeyinin erkeklerinkinden fazla olduğu, 16 yaş üstü öğrencilerin 14-15 yaş aralığındaki öğrencilerden daha yüksek akademik erteleme düzeyine sahip olduğu, akademik not ortalaması 85 ve üstü olan öğrencilerin 69 ve altı öğrencilere göre daha yüksek olduğu günlük ortalama uyku saati 6-8 saat olan öğrencilerin günlük uyku saati 9 saat ve üstü olan öğrencilere göre akademik erteleme düzeyi daha yüksek olduğu gözlenmektedir. Günlük ortalama sosyal medya kullanımı 4 saat ve üstü olanların akademik erteleme düzeyi 2-3 saat arası sosyal medya kullananlardan ve 1 saatten az kullananlardan düşüktür. Yapılan araştırmada günlük ortalama uyku saati 9 saat ve üzeri olan öğrencilerin zaman yönetiminde başarılı olma oranı 6-8 saat arasında uyuyanlardan ve 5 saatten az uyuyanlardan düşüktür. Sosyal medya kullanımı 4 saat ve üstü olanların bilişsel kontrol ve esneklik düzeyi 2-3 saat arası sosyal medya kullananlardan ve 1 saatten az kullananlardan yüksektir. Bilişsel esneklik ile akademik erteleme zamanı planlama zamanı düzenleme ve zamanı yönetmede bilinçlilik alt ölçek puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Akademik erteleme ölçek puanları ile zamanı planlama zamanı düzenleme ve zamanı yönetmede bilinçlilik alt ölçek puanları arasında da negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Bilişsel kontrol ve esneklik ile akademik erteleme arasındaki ilişkide zaman yönetimi alt boyutlarının çoklu aracı rolü bakılmış olup ve bu sonucunda aracı olan değişkenlerin akademik erteleme davranışı üzerinde aracılık rolünün olduğu ve akademik erteleme davranışı üzerindeki toplam varyansın %29'unu açıkladığı görülmektedir.

In this study, the mediating role of time management in the relationship between cognitive flexibility and academic procrastination was investigated by examining different variables. The study used a correlational survey, which is one of the quantitative research styles. The participants consisted of 342 people, 220 (% 64.32) of whom were female and 122 (35.68) were male. The "Cognitive Control and Flexibility Scale", "Academic Procrastination Scale" and "Time Management Scale" were used in the study. A "Personal Information Form" was created to collect information from the participants that could improve the research along with the scales used. For the analysis of the applied scales; frequency and percentages, t test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation and multiple mediator analysis were used for the analysis of the mediating role. According to the study results, it is observed that women have higher levels of academic procrastination than men, students over the age of 16 have higher levels of academic procrastination than students between the ages of 14-15, students with an academic grade point average of 85 and above are higher than students with 69 and below, and students with an average daily sleep time of 6-8 hours have higher levels of academic procrastination than students with an average daily sleep time of 9 hours and above. Those with an average daily social media use of 4 hours and above have lower levels of academic procrastination than those who use social media for 2-3 hours and those who use it for less than 1 hour. In the study, students with an average daily sleep time of 9 hours and above have lower rates of time management success than those who sleep for 6-8 hours and those who sleep less than 5 hours. Those who use social media for 4 hours or more have higher levels of cognitive control and flexibility than those who use social media for 2-3 hours and less than 1 hour. There are significant negative relationships between cognitive flexibility and academic procrastination time planning, time organization and time management consciousness subscale scores. There are also significant negative relationships between academic procrastination scale scores and time planning, time organization and time management consciousness subscale scores. The multiple mediating role of time management subscales in the relationship between cognitive control and flexibility and academic procrastination was examined and as a result, it was seen that the mediating variables had a mediating role on academic procrastination behavior and explained 29% of the total variance on academic procrastination behavior.
The Multiple Mediating Role of Time Management in the Relationship Between Cognitive Flexibility and Academic Procrastination
Keywords: Bilişsel Kontrol ve Esneklik; Akademik Erteleme; Zaman Yönetimi; Cognitive Control and Flexibility; Academic Procrastination; Time Management