Öğretmenlerin Yaşam Amaçlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi - Fırat, Taner; Vatansever Bayraktar, Hatice; Bayraktar, Hatice Vatansever (My University, 2023)
Bu araştırmanın temel amacı öğretmenlerin yaşam amaçlarının çeşitli etkenlere göre anlamlı bir farklılık oluşturup oluşturmadığını belirlemektir. Bu çerçevede “1.Öğretmenlerin yaşam amaçları ne düzeydedir?” ve “2.Öğretmenlerin yaşam amaçları cinsiyet, yaş, medeni hal, mesleki kıdem, eğitim durumu, milli eğitim sistemindeki öğretmenlik durumu, görev yeri, çalıştığı kurum türü, branş, aldığı ücret değişkenlerine göre farklılık göstermekte midir?” sorularına yanıt aranmıştır. Bu çalışmada betimsel tarama modeli kullanımına yer verilmiştir. Çalışmanın evrenini; İstanbul ilinin Avrupa bölümünde yer alan Avcılar, Arnavutköy, Çatalca, Esenyurt, Beylikdüzü ve Küçükçekmece ilçelerinde yer alan kamu okullarında, 2022-2023 eğitim ve öğretim sezonunda görevine devam etmekte olan okul öncesi öğretmenleri, sınıf öğretmenleri ve branş öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini bu ilçelerde görev yapan toplam 354 okul öncesi, sınıf öğretmeni ve branş öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu ve İlhan (2009) tarafından geliştirilen “Yaşam Amaçları Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzde frekans, aritmetik ortalama, Mann Whitney U Testi ve Kruskall Wallis H Testi kullanılmıştır. Veri analizi sonucuna göre öğretmenlerin yaşam amaçlarının toplam ölçek puanları ile içsel amaçlar ölçeğine göre katılıyorum düzeyinde, dışsal amaçlar ölçeğine göre biraz katılıyorum düzeyinde olduğu görülmüştür. İçsel amaçlar ölçeğinin aileye katkı, anlamlı yaşam, ilişki, sağlık ve topluma katkı alt ölçeklerinde katılıyorum düzeyinde, kişisel gelişim alt ölçeğinde tamamen katılıyorum düzeyinde olduğu görülmüştür. Dışsal amaçlar ölçeğinin çekici olma/imaj ve tanınma/ünlü olma alt ölçeğinde biraz katılıyorum düzeyinde, zengin olma/maddi başarı alt ölçeğinde katılıyorum düzeyinde olduğu görülmüştür. Öğretmenler yaşam amaçlarından en çok kişisel gelişim amacını, en az ise tanınma/ünlü olma amacını önemsemektedirler. Öğretmenlerin yaşam amaçları “cinsiyet”, “medeni hal”, “mesleki kıdem” ve “görev yeri” değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin yaşam amaçları cinsiyet değişkenine göre sadece dışsal amaçlar ölçeğinin zengin olma/maddi başarı alt ölçeğinde ve dışsal amaçlar ölçek puanlarına göre istatistikî açıdan anlamlı bir farklılık göstermektedir. Bu anlamlı farklılık kadın öğretmenlerin lehinedir. Dışsal amaçlar açısından bulgulara bakıldığında kadın öğretmenler zengin olma amacını erkeklerden daha fazla önemsemektedirler. Öğretmenlerin yaşam amaçları yaş, eğitim durumu, milli eğitim sistemindeki öğretmenlik durumu, çalıştığı kurum türü, branş, aldığı ücret etkenlerine göre istatistikî açıdan anlamlı bir farklılık göstermektedir.

The main purpose of this research is to determine whether teachers' life goals make a significant difference according to various factors. In this context, "1. What is the teachers' life goals?" and “2. Do the life goals of teachers differ according to gender, age, marital status, professional seniority, education level, teaching status in the national education system, place of duty, type of institution, branch, and salary they receive?” answers to the questions were sought. In this study, the use of descriptive survey model is included. The universe of the study; Preschool teachers, classroom teachers and branch teachers who continue to work in the public schools in the districts of Avcılar, Arnavutköy, Çatalca, Esenyurt, Beylikdüzü and Küçükçekmece located in the European part of the province of Istanbul in the 2022-2023 academic season. The sample of the study consists of a total of 354 preschool, classroom teachers and branch teachers working in these districts. Personal Information Form and “Life Purposes Scale” developed by İlhan (2009) were used in the research. In the analysis of the data, descriptive statistical analysis was used to analyze the dimensions, factor analysis was used to analyze the variables, Mann Whitney U Test was used for the gender variable and Kruskall Wallis H Test was used for the other variables. According to the results of the data analysis, it was seen that the teachers' life goals were at the level of agree according to the total scale scores and the internal goals scale, and at the level of agree according to the external goals scale. It was observed that the internal goals scale was at the level of agree in the subscales of contribution to the family, meaningful life, relationship, health and contribution to society, and at the level of completely agree in the personal development subscale. It was seen that I agree slightly in the subscale of being attractive/image and being recognized/famous, and agree at the level of being rich/material success. Teachers care most about personal development and least recognition/becoming famous. Teachers' life goals do not show a significant difference according to the variables of "gender", "marital status", "professional seniority" and "place of duty". According to the gender variable of the teachers' life goals, there is a statistically significant difference only in the wealth/material achievement subscale of the extrinsic goals scale and according to the extrinsic goals scale scores. This significant difference is in favor of female teachers. When we look at the findings in terms of external purposes, female teachers care more about the purpose of getting rich than males. The life goals of the teachers show a statistically significant difference according to the factors such as age, educational status, teaching status in the national education system, type of institution, branch, and salary.
Examining Teachers' Life Purposes in Terms of Various Variables
Keywords: Yaşam Amacı; Öğretmen; Sınıf Öğretmeni; İçsel Amaç; Dışsal Amaç; Life Purpose; Teacher; Classroom Teacher; Internal Purpose; External Purpose