Ebeveyn Kontrolünün Öğrencilerin Sigaraya Yönelik Algılarına Etkisi - Sözkesen, Zehra; Bektaş, Murat; Öztürk, Candan (Koç Üniversitesi, 2015)
Amaç: Bu çalışma ilköğretimde altı, yedi ve sekizinci sınıf öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn kontrolünün sigaraya yönelik algılarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışmanın örneklemini altı, yedi ve sekizinci sınıfl arda okuyan toplam 514 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri “Çocuk Karar Denge Ölçeği” ve “Anne-Baba İzlem Ölçeği Ergen Formu” kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, yüzdelik hesaplamalar, Kruskal wallis analizi, ileri analiz için düzeltilmiş bağımsız gruplarda t-testi ve düzeltilmiş Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Bulgular: Öğrencilerin ebeveyn tutumunu ilgili, az ilgili ve ilgisiz olarak algılama durumlarına göre çocuk karar denge ölçeğinin yarar alt boyutundan aldıkları puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Ebeveyn kontrolü ile okul izlemi alt boyutu sigara yarar algısı, sağlık izlemi alt boyutu sigara zarar algısı ve kısıtlayıcı izlem alt boyutu sigara yarar algısı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Algılanan ebeveyn kontrolü yüksek olan çocukların sigara yarar algıları düşük ve sigara zarar algıları yüksek bulunmuştur.

Aim: To examine the effects of parental control perceived by sixth-, seventh- and eighth-grade elementary school students on their perceptions of smoking. Methods: The study sample comprised 514 sixth-, seventh- and eighthgrade students. Data were collected by the Child Decision Balance Scale and Parent Monitoring Scale Adolescent Form. Mean value, percentage calculations, Kruskal Wallis analysis, t-test in corrected independent groups for advanced analysis and corrected Mann-Whitney U test were used in the evaluation of the data. Results: A statistically signifi cant difference was detected between the mean scores of the students (p<0.05) in the smoking benefi t perceptions according to the status of perceiving the parental attitude interest, low-interest and non-interest. Likewise, statistically signifi cant differences were found between the students’ mean scores of smoking benefi t perceptions in the school monitoring subdimension of parental control, in the health monitoring subdimension of smoking risk perceptions, and in the restrictive monitoring subdimension of smoking benefi t perceptions (p<0.05). Conclusion: It was determined that smoking benefi t perceptions of the children with highly perceived parental control were low while their smoking risk perceptions were high.
The Effects of Parental Control on Students’ Perceptions of Smoking
* Zehra SÖZKESEN (Buca Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi, İzmir, Türkiye) , *Murat BEKTAŞ (Dokuz Eylül Üniversitesi, Hemşirelik Yüksek Okulu, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye) , *Candan ÖZTÜRK (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, İstanbul, Türkiye)
Keywords: Eğitim; Eğitim Araştırmaları; Sigara yarar ve zarar algısı; Ebeveyn kontrolü; Karar denge ölçeği; Adölesa; Sigara; Smoking benefit and risk perception; Parental control; Decision balance scale; Adolescent; Smoking