Yaratıcı Senaryo Yazımında Yapay Zekânın Rolü: İç Mimarlık Eğitiminde Yenilikçi Bir Yaklaşım - İşbilir, Azra; Bölükbaşı, Merve (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2025)
Bu çalışma, yaratıcı senaryo yazımı süreçlerinde yapay zekânın (YZ) iç mimarlık lisans eğitimine sağladığı katkıları ele almayı ve özellikle stüdyo eğitimindeki uygulamalar üzerindeki etkilerini incelemeyi hedeflemektedir. İç mimarlık projelerinde senaryo yazımı, öğrencilerin tasarım problemlerine yenilikçi çözümler üretme ve mekânsal düzenlemeleri sosyal, çevresel ve kültürel bağlamlarda ele alabilme becerilerini geliştirmelerine olanak tanımaktadır. Çalışma kapsamında, öğrenciler iklim krizi bağlamında ütopya ve distopya temalarını temel alarak, geleceğe yönelik özgün senaryolar geliştirmiştir. Bu süreçte ChatGPT gibi metin tabanlı YZ araçları ile, senaryo yazımı süreçlerinin desteklenmesi ve öğrencilerin yaratıcı düşünme kapasitelerini artırılması hedeflenmiştir. Çalışmanın merkezinde, senaryo yazımı sürecinin bir tasarım aracı olarak stüdyo eğitimine entegrasyonu yer almaktadır. İç mimarlık projelerinde, senaryo yazımı, mekânsal ve toplumsal bağlamların daha geniş bir perspektiften ele alınmasına olanak tanımaktadır. Bu bağlamda, öğrenciler YZ’nin sunduğu dilsel destekle toplumsal, çevresel ve kültürel değişimlerin gelecekteki olası etkilerini detaylandıran senaryolar geliştirmiştir. Ütopya ve distopya kavramları ile, kriz senaryolarını anlamlandırarak hem ideal gelecek tasavvurları hem de sorunlu geleceklere ilişkin eleştirel perspektifler geliştirilmesi hedeflenmiştir. Öğrenciler bu iki zıt çerçeve arasında bir köprü kurarak, oluşturdukları senaryolar ile iklim krizine yönelik tasarımları için analitik ve eleştirel bir temel oluşturmuştur. YZ tabanlı araçlar, özellikle senaryo yazımında dilsel ve yapısal destek sağlayarak öğrencilerin karmaşık kavramları metinleştirmelerine olanak tanımıştır. ChatGPT ve benzeri metinsel tabanlı YZ araçlarının, öğrencilerin kavramsal çerçevelerini güçlü bir şekilde yapılandırmalarına ve tasarım süreçlerini daha derinlikli bir şekilde ifade etmelerine yardımcı olmaları hedeflenmiştir. YZ araçlarının sağladığı öneriler ve fikirler ile, öğrencilerin analitik becerilerini desteklenmesi ve yaratıcı süreçlerini zenginleştirmesi de çalışmada hedeflenen diğer unsurlardır. Senaryo yazımı sırasında YZ’nin sunduğu analiz ve dil desteğinden yararlanılarak, öğrencilerin tasarımlarını güçlü kavramsal bağlamlara oturtmaları ve stüdyo eğitimine yenilikçi bir boyut kazandırmaları hedeflenmiştir. Senaryo yazımı süreci, öğrencilerin yalnızca tasarım çözümleri geliştirmelerini değil, aynı zamanda tasarımın arkasındaki sosyal ve çevresel bağlamları eleştirel bir şekilde değerlendirmelerini de sağlamayı öngörmektedir. İklim krizine yönelik senaryolar, sınıfsal eşitsizlikler, teknolojik yenilikler ve çevresel adalet gibi temaları ele alarak öğrencilerin tasarımlarına yön vermiştir. Bu süreç, stüdyo eğitiminde disiplinler arası bir öğrenme deneyimi sunmayı hedeflemiş ve öğrencilerin tasarımlarını geleceğin mekânsal düzenlemelerine dair özgün vizyonlarla zenginleştirmesine yönelik bir kapsam sunmuştur. Temel bağlamda bu stüdyo çalışması, yapay zekânın iç mimarlık stüdyo eğitiminde yaratıcı düşünme ve senaryo yazımı süreçlerine katkılarını ortaya koymayı hedeflemektedir. YZ destekli senaryo yazımı, öğrencilerin karmaşık problemlere yaratıcı çözümler geliştirmelerine olanak sağlayabilecek ve analitik becerilerini güçlendirebilecek bir unsur olarak olarak gelişimini sürdürmektedir. Stüdyo eğitiminin, YZ’nin sunduğu yenilikçi araçlarla zenginleşebileceği ve öğrencilerin sürdürülebilir, eleştirel ve yenilikçi tasarım yaklaşımları geliştirmesine katkıda bulunabileceği çalışma kapsamında değerlendirilmektedir.

This study aims to address the contributions of artificial intelligence (AI) to undergraduate interior architecture education in creative scenario writing processes and to examine its effects on practices in studio education in particular. Scenario writing in interior architecture projects allows students to develop their skills in producing innovative solutions to design problems and addressing spatial arrangements in social, environmental, and cultural contexts. Within the scope of the study, students developed original scenarios for the future based on the themes of utopia and dystopia in the context of the climate crisis. In this process, it was aimed to support scenario writing processes and increase students' creative thinking capacities with text-based AI tools such as ChatGPT. At the center of the study is the integration of the scenario writing process as a design tool into studio education. In interior architecture projects, scenario writing allows spatial and social contexts to be addressed from a broader perspective. In this context, students developed scenarios detailing the possible future effects of social, environmental, and cultural changes with the linguistic support provided by AI. With the concepts of utopia and dystopia, it was aimed to develop both ideal future visions and critical perspectives on problematic futures by making sense of crisis scenarios. By building a bridge between these two opposing frameworks, students created an analytical and critical basis for their designs regarding the climate crisis with the scenarios they created. AI-based tools, especially in scenario writing, provided linguistic and structural support, allowing students to textualize complex concepts. ChatGPT and similar text-based AI tools were aimed to help students structure their conceptual frameworks strongly and express their design processes in more depth. Other elements of the study were to support students' analytical skills and enrich their creative processes with the suggestions and ideas provided by AI tools. By utilizing the analysis and language support provided by AI during scenario writing, it was aimed for students to place their designs in strong conceptual contexts and add an innovative dimension to studio education. The scenario writing process envisages students not only developing design solutions but also critically evaluating the social and environmental contexts behind the design. Scenarios for the climate crisis, class inequalities, technological innovations, and environmental justice have guided the students' designs. This process aimed to provide an interdisciplinary learning experience in studio education and provided scope for students to enrich their designs with original visions of future spatial arrangements. In its basic context, this studio study aims to reveal the contributions of artificial intelligence to creative thinking and scenario writing processes in interior architecture studio education. AI-supported scenario writing continues to develop as an element that can enable students to develop creative solutions to complex problems and strengthen their analytical skills. It is evaluated within the scope of the study that studio education can be enriched with the innovative tools offered by AI and contribute to students' development of sustainable, critical, and innovative design approaches.
The Role Of Artificial Intelligence In Creative Scenario Writing: An Innovative Approach In Interior Design Education
Keywords: Senaryo Yazımı; Yapay Zeka; ChatGPT; Ütopya; Distopya; İç Mimarlık Stüdyosu; Yaratıcı Düşünme; Scenario Writing; Artificial Intelligence; ChatGPT; Utopia; Dystopia; Interior Architecture Studio; Creative Thinking