Depremin Travmatik Etkileri Üzerine Çalışan Psikologların Kullandıkları Yöntemlere İlişkin Deneyimlerinin İncelenmesi: Nitel Bir Çalışma - Doğan, Ceyda (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2025)
06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler sonrasında birçok kişide travmatik stres belirtileri ortaya çıkmıştır. Bu belirtilerin tedavisinde rol oynayan ruh sağlığı uzmanlarından birisi olan psikologlar ilk andan itibaren depremzedelere hizmet vermişlerdir. Bu hizmet kapsamında akut müdahale olmak üzere çeşitli psikoterapi yaklaşımları kullanılmaktadır. Bu araştırmada 06 Şubat 2023 depremlerin travmatik etkisine maruz kalan kişilere hizmet veren psikologların kullandıkları klinik müdahale yöntemlerine yönelik deneyimleri derinlemesine incelenmek amaçlanmıştır. Psikologların deprem travmasıyla çalışırken tercih ettikleri klinik müdahalelerin neler olduğu ve uygulama esnasındaki tecrübelerinin anlaşılmasının deprem travmasına özgün etkililiği artıracak uyarlamalar yapılabilmesinde yol gösterici olabilme açısından önemli bir katkı sunacağı düşünülmektedir. Araştırmaya lisans mezuniyeti psikoloji olan ve Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında kişilere hizmet veren 8 psikolog katılmıştır. Araştırmaya katılım sağlayan psikologlarla yarı-yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiş ve izin istenerek ses kayıtları alınmıştır. Araştırmacı tarafından ses kayıtları deşifre edilmiş ve yorumlayıcı fenomenolojik analiz yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda "Psikologların Deneyimleri" ana temasına, "Kolaylaştırıcı Faktörler ve Kaynaklar" ve "Zorluklar" olmak üzere iki alt temaya ulaşılmıştır. Araştırmaya katılım gösteren psikologların kullandıkları klinik müdahale yöntemlerinin çeşitli olduğu görülmüştür. Bulgular, psikologların kullandıkları bu klinik müdahale yöntemlerinin depremin travmatik etkisine maruz kalan kişilerde etkili olduğunu göstermektedir.

On February 6, 2023, earthquakes caused traumatic stress symptoms in many individuals. Psychologists, as one of the mental health professionals playing a crucial role in the treatment of these symptoms, have provided services to earthquake survivors from the very beginning. Various psychotherapy approaches, including acute interventions, have been utilized in this context. This study aims to deeply explore the experiences of psychologists who provided clinical intervention methods to individuals affected by the traumatic impact of the February 6, 2023 earthquakes. Understanding the clinical interventions preferred by psychologists working with earthquake trauma and their experiences during application is expected to contribute significantly to making trauma-specific adaptations that enhance effectiveness. The study included 8 psychologists with a psychology undergraduate degree who provided services to individuals after the Kahramanmaraş-centered earthquakes. Semi-structured interviews were conducted with the participating psychologists, and audio recordings were taken with their consent. These recordings were transcribed by the researcher and analyzed using the interpretative phenomenological analysis method. The research identified the main theme "Psychologists' Experiences" with two sub-themes: "Facilitating Factors and Resources" and "Challenges." It was observed that the clinical intervention methods used by the participating psychologists varied. The findings indicate that these clinical intervention methods employed by the psychologists were effective for individuals exposed to the traumatic impact of the earthquake.
Analyzing the Experiences of Psychologists Working on the Traumatic Effects of the Earthquake on the Methods They Use: A Qualitative Study
Keywords: Deprem; Travma; Psikolog; Psikoterapi Yöntemleri; İkincil Travmatizasyon; Ruh Sağlığı Çalışanı Olmak; Earthquake; Trauma; Psychologist; Psychotherapy Methods; Secondary Traumatization; Mental Health Professional