İbn Haldun'un Vergilendirmeye Dair Görüşlerinin Batılı Düşünürlerin Görüşleri ile Karşılaştırılması - Ulutaş, Volkan (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2025)
Bu çalışmanın konusunu İbn Haldun'un yaşamı, iktisat ve özellikle de vergilendirme konusundaki düşünceleri ile bu konulardaki batılı düşünürlerin düşünceleri oluşturmaktadır. Çalışma, çeşitli batılı düşünürlerin ekonomi ve vergilendirmeye ilgili görüşlerini ele alarak bu görüşlerin İbn Haldun’dan ne derece etkilendikleri üzerinde durmaktadır. Çalışmada bir içerik analizi yapılmıştır. Bu içerikler, düşünürlerin kendi eserleri ile bu eserlere ilişkin olarak kaleme alınan akademik çalışmaların taranması neticesinde elde edilen bilgilerin karşılaştırılmasını kapsamıştır. Dolayısıyla çalışmada bir anket ya da diğer nicel araştırma yöntemleri kullanılmamıştır. İbn Haldun, devletin kontrol ve düzenleyici işlevlerinin toplumu ve ekonomik ilişkileri şekillendirmesine anlamlı bir değer atfetmiştir. Dolayısıyla devletin kaçınılmaz olduğunu savunmuştur. Bu kaçınılmaz organizasyonun, hayatta kalabilmesi için vergilendirmenin gerektiğini belirtmiştir. Kamunun, vergi gelirlerini yüksek konumda tutabilmesi için arzı ve verimliliği artıracak düşük vergi oranlarını düzenlemesinin elzem olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca, halkı ticaretten uzaklaştırmamak için devletin kısa sürelerde yeni vergi maddeleri düzenlemekten kaçınmasının şart olduğunu vurgulamıştır. İbn Haldun’un, kamunun ekonomik ilişkilerde üretici olarak yer almaması gerektiğini, çünkü ekonomik ilişkilerdeki baskın konumunun, devlet dışı aktörler arasında ekonomik faaliyetlerin zayıflamasına neden olduğunu savunduğu görülmüştür. Düşünürün bu fikirlerinin başlıca özellikleri itibariyle Smith, Ricardo, Marx, Keynes ve Laffer gibi alanında yetkin sayılabilecek batılı düşünürleri etkileyerek teorilerini oluşturmada bir öngörü vazifesi gördüğü tespit edilmiştir.

The subject of this study is Ibn Khaldun's life, his views on economics and especially on taxation and the views of western thinkers on these issues. The study deals with the views of various western thinkers on economics and taxation and focuses on the extent to which these views were influenced by Ibn Khaldun. A content analysis was conducted in the study. These contents included the comparison of the information obtained as a result of the review of the thinkers own works and the academic studies written on these works. Therefore, a survey or other quantitative research methods were not used in the study. Ibn Khaldun attributed a significant value to the control and regulatory functions of the state in shaping society and economic relations. Therefore, he argued that the state is inevitable. In order for this inevitable organization to survive, taxation is necessary. He stated that in order for the state to keep tax revenues high, it is essential to organize low tax rates that will increase supply and productivity. He also emphasized that the state should refrain from issuing new tax articles in short periods of time in order not to drive the people away from trade. Ibn Khaldun argued that the state should not take part in economic relations as a producer because its dominant position in economic relations leads to the weakening of economic activities among non-state actors. It has been determined that the main characteristics of these ideas of the thinker influenced Western thinkers who can be considered competent in their fields, such as Smith, Ricardo, Marx, Keynes and Laffer, and served as a foresight in creating their theories.
Comparison of Ibn Khaldun's Views on Taxation with the Views of Western Thinkers
Keywords: İbn Haldun; Devlet; Ekonomi; Vergilendirme; Batılı Düşünürler; Ibn Khaldun; State; Economy; Taxation; Western Thinkers