Psikoz, Çocukluk Çağı Travması ve Dissosiyasyon: Yeni Bir Klinik Antite Olarak Dissosiyatif Psikoz - Burak Ergül, Sevda (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2025)
Bu çalışmada Colin A. Ross (2007)'un travma modeli temel alınarak, şizofreni hastalarında çocukluk çağı travması ve dissosiyatif belirtiler bulunup bulunmamasına göre, belirlenen iki grup arasında ayırıcı tanıyı öngördürücü klinik farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır. Travma ve dissosiyasyon grubunda ortaya çıkan klinik fenomenolojinin şizofreninin dissosiyatif alt tipine işaret edip etmediği incelenmiştir. Bu amaçla çalışmada Demografik Bilgi Formu, Klinik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Dissosiyasyon Ölçeği, Somatoform Dissosiyasyon Ölçeği, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği, Psikolojik Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R), Borderline Kişilik Envanteri ve Dissosiyatif Bozukluklar İçin Görüşme Çizelgesi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Samsun ilinde bulunan bir Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinde ardışık olarak yatan ve tedavi gören kısmi veya tam remisyondaki şizofreni tanılı 21-68 yaş arası 51 hasta oluşturmuştur. Araştırmada şizofreni tanılı hastaların %13.7'sinde Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu ve Başka Türlü Adlandırılamayan Dissosiyatif Bozukluk tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları DKB'nin yanlış pozitif şizofreni tanısı nedeniyle tedavi gören hastalar arasında yaygın bir gerçek pozitif tanı olduğunu; şizofreni ve DKB'nin yaygın olarak bir arada görülebildiğini; şizofreninin dissosiyatif bir alt tipinin mevcut olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, şizofreni hastalarının %13.7'sinin Ross'un (2004) önerdiği dissosiyatif şizofreni kriterlerini karşıladığı tespit edilmiş ve söz konusu kriterlerin psikotik hastaların bir alt grubunda mevcut olduğu doğrulanmıştır.

In this study, based on the trauma model of Colin A Ross (2007), it was aimed to examine the clinical differences predicting the differential diagnosis between the two groups determined according to the presence or absence of childhood trauma and dissociative symptoms in schizophrenia patients. It was examined whether the clinical phenomenology in the trauma and dissociation group indicated the dissociative subtype of schizophrenia. For this purpose, Demographic Information Form, Clinical Information Form, Adverse Childhood Experiences Scale (ACEs), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Dissociation Questionnaire (DISQ), Somatoform Dissociation Questionnaire (SDQ), Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), The Symptom Check List-90-Revised (SCL-90-R), Borderline Personality Inventory (BPI) and Dissociative Disorders Interview Schedule (DDIS) were used. The sample of the study consisted of 51 patients aged 21-68 years with schizophrenia who were consecutively admitted to and treated at a mental health and diseases hospital in Samsun and who were in partial or complete remission. In the study, 13.7% of the patients diagnosed with schizophrenia had Dissociative Identity Disorder and Dissociative Disorder Not Otherwise Specified. The results of the study revealed that DID is a common true positive diagnosis among patients treated for a false positive diagnosis of schizophrenia; schizophrenia and DID are commonly seen together; and there is a dissociative subtype of schizophrenia. As a result, 13.7% of schizophrenia patients were found to meet the criteria for dissociative schizophrenia proposed by Ross (2004), confirming that these criteria are present in a subgroup of psychotic patients.
Psychosis, Childhood Trauma and Dissociation: Dissociative Psychosis as a New Clinical Entity
Keywords: Psikoz; Çocukluk Çağı Travması; Dissosiyasyon; Şizofreninin Dissosiyatif Alt Tipi; Psychosis; Childhood Trauma; Dissociation; Dissociative Subtype of Schizophrenia