Diyaliz üniteleri çevre dostu mu? Bir anket çalışması - Özer, Zülfünaz; Bahçecioğlu Turan, Gülcan; Aksoy, Tülay (Türk Nefroloji, Diyaliz ve Transplantasyon Hemşireleri Derneği, 2021)
Amaç: Bu çalışma, İstanbul’da bulunan diyaliz ünitelerinin çevre dostu ölçütlerine uyum durumlarını belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu çalışma, 5-20 Eylül 2020 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Google Docs programı ile hazırlanan anket formu çalışmanın yapıldığı tarihlerde online (e-posta, whatsapp) olarak 55 diyaliz ünitesinin sorumlu hemşirelerine gönderildi. Anketlere geri dönüş sağlayan 37 (%67 geri dönüş) merkez araştırmaya dahil edildi. Bulgular: Diyaliz ünitelerinin, %70,3’ünün atıkları elektronik olarak ayrıştırdığı, %56,8’inin atıkların (plastik, cam, kağıt) geri dönüşümünü sağlandığı, %40,5’inin düşük debili israfı önleyen armatürleri kullanmadığı, %54,1’inin çift kademeli tuvalet rezervuarları kullanmadığı, %75,7’sinin yağmur suyunu çeşitli kullanımlar için biriktirmediği, %37,8’inde atık suları reverse osmoz ile yeniden kullanmadığı, %51,4’ünün aydınlatmada hareket sensörü kullanmadığı, %48,6’sında el kurutma makinasının olmadığı, %51,4’ünün kullandığı yazıcıların çift taraflı baskı yaptığı, %56,8’inin yazıcılardan baskıyı azaltmak için önlem aldığı, %89,2’sinin hem elektronik kayıt sistemini kullandığı hem de dosya ve kağıt kullandığı tespit edildi. %51,4’ünde bisiklet yolu ve bisiklet park alanı olmadığı, %67,6’sının çalışan personeli yürümeye veya bisiklete binmeye teşvik etmediği, %59,5’inin hastalarına aşırı sıcaklık sırasında kendilerine bakma konusunda bilgi verdiği, %89,2’sinin hasta eğitimi/ziyaretlerinde tele veya video konferans yöntemini kullanmadığı saptandı. %67,6’sında enerji tüketimini azaltmaya yönelik çalışmaların bulunduğu, %70,3’ünün çevre korumayı içeren kılavuz takip ettiği ve %40,5’inde çevresel sürdürülebilirlik bilincini arttırmak için resmi bir çaba sarf edilmediği saptandı. Çalışmaya katılan hemşirelerin %62,2’sinin çevre dostu diyaliz/yeşil diyaliz kavramını duymadığı tespit edildi. Sonuç: Diyaliz ünitelerde atık yönetiminde yetersizlik, su yönetimi ve enerji yönetiminde iyileştirme yapılması gereken sorunlu alanlar bulunduğu saptandı. Diyaliz ünitelerinde çevre dostu uygulamalarının yetersiz olduğu ve yeşil diyaliz kapsamında yer almadıkları görüldü.

Aim: This study was carried out to determine the compliance status of dialysis units in Istanbul with environmental friendly criteria. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted between 5 September 2020 and 20 September 2020. The questionnaire form prepared with the Google Docs program and it was sent online (via e-mail, WhatsApp) to the responsible nurses of 55 dialysis units at the time of the study. Thirty-seven (67%) centers that responded to the questionnaires were included in the study. Results: Of the dialysis units, 70.3% of the wastes are separated electronically, 56.8% of the wastes (plastic, glass, paper) are recycled, 40.5% of them do not use low flow armatures that prevent waste, 54,1% do not use double-stage toilet cisterns, 75.7% do not collect rain water for various uses, 37.8% do not reuse waste water with reverse osmosis, 51.4% do not use motion sensors for lighting, 48,6% of them do not have a hand dryer, 51.4% of them print double-sided, 56.8% take measures to reduce the pressure from printers, 89.2% use both electronic recording system and file and paper. 51.4% of them do not have a bicycle path and bicycle parking area, 67.6% do not encourage the staff to walk or cycle, 59.5% of them give information to their patients about taking care of themselves during extreme heat, 89.2% of them do not use the tele or video conferencing method during the patient training/visits. It was determined that 67.6% of them work to reduce energy consumption, 70.3% of them follow the guidelines that included environmental protection, and 40.5% of them do not make any official efforts to increase environmental sustainability awareness. It was determined that 62.2% of the nurses participating in the study had not heard of the concept of environmentally friendly dialysis/green dialysis. Conclusion: It was determined that there were inadequacy in waste management and problematic fields needing improvement in water management and energy management in dialysis units. It was observed that environmentally friendly practices in dialysis units were insufficient and they were not included in the scope of green dialysis.
Are dialysis units environmentally friendly? A survey study
Keywords: Doğal kaynakların korunması; Çevre dostu; Sürdürülebilirlik; Diyaliz ünitesi; Conservation of natural resources; Environment friendly; Sustainability; Dialysis uni