İbn Acîbe'nin Bahru'l-Medîd tefsirinde Hz. Peygamber'i tasvir eden ayetlerin zâhirî ve işârî yorumu - Hatipoğlu, Muhammed Said (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, 2020)
Kur'an-ı Kerim'in Hz. Peygamber'i nasıl tasvir ettiği, hangi yönlerini ön plana çıkardığı büyük bir önem arz etmektedir. Meselenin öneminden dolayı konuyla ilgili ayetleri Müslüman ilim adamları sadece tefsir kitaplarında incelememiş, müstakil eserlerde de kaleme almışlardır. Hz. Peygamber'in yüce konumunu tanımaya ve anlamaya yönelik bu derûni çabalar bizi de bu mütevazı çalışmaya teşvik etti. İbn Acibe'nin tefsirini incelediğimizde tefsir kaidelerine uygun işari manaları görmemiz eserin ciddiyetini gösteriyordu. Kur'an ve Sünnet çizgisini muhafaza eden bir mutasavvıfın konuya tasavvufi pencereden bakması çalışmamıza ayrı bir zenginlik katmaktadır. Tezimizde öncelikle faslı Âlim İbn Acîbe'nin hayatı, ilmi çalışmaları ve eserleri üzerinde durulacaktır. Daha sonra işârî tefsirin mahiyeti ve Kur'ân-Sünnet bağlamında İslam geleneğindeki konumu incelenecektir. Daha sonra Kur'ân-ı Kerîm'de Hz. Peygamber'in üstün ahlâkı, eşsiz karakteri ve kendisinin üstünlüğünü tasvir eden âyet-i kerimeler belli bir kronolojiye göre tespit edilecektir. Bu âyetlerin işârî ve bâtınî yorumları İbn Acîbe'nin tefsiri esas alınarak incelenecektir. Özellikle Ulumû'l-Kur'ân ve tefsir usûlu esasları ölçüsünde İbn Acîbe'nin katkıları ve tercihleri dikkate alınacak, ardından da bu âyetler hakkındaki işârî ve bâtınî yorumların isabetli olup olmadığı ortaya konacaktır.

How the Qur'an depicts the Prophet and which aspects of it is of great importance. Because of the importance of the issue, muslim scholars have not only examined the verses on the subject in the books of interpretation, but also written in detached works. This joint effort to recognize and understand the prophet's lofty position has encouraged us to work humblely. When we examined Ibn Acibe's interpretation, it was the seriousness of the work that we saw in accordance with the principles of interpretation. The fact that a mutasavvif, who maintains the Qur'an and sunnah lines, looks at the subject through a mystic window adds a wealth to our work. The fact that a mutasavvif, who maintains the Qur'an and sunnah lines, looks at the subject through a mystic window adds a wealth to our work. Our thesis will focus primarily on the life, scientific work and works of Moroccan Scholar Ibn Acîbe. Then, the nature of the islamic interpretation and its position in the Islamic tradition in the context of the Qur'an-Circumcision will be examined. Then, in the Qur'an, the verses depicting the superior morality, unique character and superiority of the Prophet will be determined according to a certain chronology. The interpretations of these verses will be examined based on the interpretation of Ibn Acîbe. In particular, the contributions and preferences of Ibn Acîbe will be taken into account in terms of ulumû'l-Qur'an and interpretation principles, and then it will be revealed whether the religious and scientific interpretations about these verses are accurate.
In Ibn Aciba's Bahru'l-Medid tafsir, Prophet Muhammad will appear. Clear and mysterious interpretation of the verses describing
Keywords: İbn Acibe; Bahru’l-medîd; İşârî tefsir; Hz. Peygamber; Zâhir-Bâtın; Quran; Sunnah; Verse of the Quran; Surah; Tafsir; Ishar