Son dönem Osmanlı eğitimci-bürokratı Ahmed Kemal Paşa’nın hayatı - Bardak, Musa; Bardak, Musa (Selim Hilmi ÖZKAN, 2020)
Bu çalışmanın amacı Osmanlı Devleti’nde Tanzimat ve Islahat dönemleri ile I. Meşrutiyet döneminde yaşamış eğitimci, sefir ve bürokrat Ahmet Kemal Paşa’nın (1808-1887) hayatı hakkında bilgi vermektir. Bu amaçla başta Osmanlı arşivi olmak üzere birçok arşiv ve kütüphane kataloğu taranarak elde edilen dokümanlar analiz edilmiştir. Paşa’nın eğitimci yönünün ön planda tutulduğu bu çalışma esnasında ulaşılan ve kronolojik olarak sıraya konulan verilerin bir kısmı, Ahmed Kemal Paşa hakkında önceden yazılmış kısa yazıların genişletilmiş ve düzeltilmiş halidir. Yetişme tarzından yaptığı görevlere, ailesinden kişisel özelliklere farklı yönlerinin ortaya konduğu çalışmada Türk eğitim sisteminin bugününü de etkileyen rolleriyle Paşa’nın profili etraflıca tasvir edilmiştir. Bu çalışmada ortaya konulanlar, Ahmed Kemal Paşa hakkında bilimsel ve kapsamlı bir biyografinin altyapısı olarak nitelendirilebilir.

The aim of this study is to give information about the life of the educator, sefir and bureaucrat Ahmet Kemal Pasha (1808-1887) who lived in the Ottoman Empire during the Tanzimat and Meşrutiyet I. periods. For this purpose, the documents obtained by scanning many archives and library catalogs, especially the Ottoman archive, were analyzed. Some of the data that was accessed and ranked chronologically during this study, in which the educator aspect of Pasha was prioritized, is an enlarged and corrected version of the short writings about Ahmed Kemal Pasha. In the study, where different aspects of his education, his duties, his family, and his personal characteristics were revealed, Pasha's profile was thoroughly depicted with his roles that also affect the Turkish education system today. What is presented in this study can be described as the infrastructure of a scientific and comprehensive biography about Ahmed Kemal Pasha.
Keywords: Ahmed Kemal Paşa; Tanzimat; Eğitimde modernleşme; Biyografi; Türk eğitim tarihi; Ahmet Kemal Pasha; Tanzimat; Modernization in education; Biography; Turkish education history