İZÜ Araştırma ve Akademik Performans Sistemi
DSpace@İZÜ, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nin bilimsel araştırma ve akademik performansını izleme, analiz etme ve raporlama süreçlerini tek çatı altında buluşturan bütünleşik bilgi sistemidir.
İndekslere Göre Dağılım
Yıllara Göre Dağılım
Türlere Göre Dağılım
Güncel Gönderiler
Öğe Türü: Yayın , Makine öğrenmesi yöntemi ile satış tahminlemesi(İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2026) Paksoy, İlknur; Torlak, ÖmerBu çalışma, veri odaklı yapay zekâ uygulamaları çerçevesinde süpermarket satış verileri üzerinden makine öğrenmesi yöntemleri ile yüksek doğruluklu satış tahminlemesi yapmayı amaçlamaktadır. Perakende sektöründe geleneksel istatistiksel yöntemlerin büyük veri hacmi ve karmaşık tüketici davranışları karşısında yetersiz kalması, işletmeleri daha analitik ve genellenebilir çözümlere yöneltmektedir. Araştırmanın temel problemi, mevsimsellik ve trend gibi sınırlı değişkenlerle talep dinamiklerini modellemenin güçlüğüdür. Araştırma kapsamında, İstanbul'un farklı konumlarında faaliyet gösteren süpermarketlerin 2021-2023 yıllarını kapsayan 1.180.402 satırlık veri seti kullanılmıştır. Yöntem olarak XGBoost, Random Forest ve LightGBM algoritmaları tercih edilmiş; modelleme sürecine promosyon etkileri, stok seviyeleri ve takvim değişkenlerini içeren 27 farklı öznitelik entegre edilmiştir. Modellerin geleceği öngörme performansı, zaman serisi disiplinine uygun olan "Hareketli Pencere Doğrulaması" (Rolling Window Validation) yöntemiyle test edilmiştir. Araştırma bulguları, XGBoost modelinin mevcut veriyi açıklama gücünün yüksek olduğunu (R²: 0,9654), ancak operasyonel tahminleme başarısında LightGBM modelinin %7,23 MAPE değeri ile daha stabil ve güvenilir sonuçlar sunduğunu ortaya koymuştur. Özellik önem analizi sonucunda, satış cirosunu etkileyen en kritik değişkenin "fiziki işlem hacmi" olduğu ve bunu kısa dönemli gecikmeli satış verilerinin takip ettiği saptanmıştır. Sonuç olarak, makine öğrenmesi yöntemlerinin perakende sektöründe stratejik pazarlama ve stok kararları için bilimsel temelli, özgün bir çerçeve sunduğu kanıtlanmıştırÖğe Türü: Yayın , Instagramdaki İçerik Üreticilerine Duyulan Güvenin Karar Verme ve Satın Alma Davranışları Bağlamında Değerlendirilmesi(Ecem Altun, 2026) Paksoy, İlknurSosyal medya platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte içerik üreticileri (influencerlar), tüketicilerin bilgi edinme,karar verme ve satın alma süreçlerinde önemli bir role sahip olmuştur. Özellikle Instagram, görsel ve etkileşimodaklı yapısı sayesinde içerik üreticilerinin takipçileriyle yakın ilişkiler kurmasına olanak sağlamaktadır. Buçalışmanın amacı, Instagram’daki içerik üreticilere duyulan güvenin tüketicilerin karar verme ve satın almadavranışları üzerindeki etkisini literatür çerçevesinde incelemektir. Çalışmada öncelikle Instagram ve influencerpazarlaması ele alınmış, ardından içerik üreticilerine duyulan güveni etkileyen faktörler değerlendirilmiştir. Sonolarak güvenin satın alma niyeti, satın alma kararı ve satın alma sonrası davranışlar üzerindeki etkileritartışılmıştır. İncelenen çalışmalar, güvenin içerik üreticilerinin tüketici davranışları üzerindeki etkisini artırantemel unsur olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak içerik üreticilerine duyulan güvenin, tüketicilerin karar vermeve satın alma süreçlerinde belirleyici bir rol oynadığı görülmüştür.Öğe Türü: Yayın , Sürdürülebilir Yerel Ekonominin Güçlenmesinde Aglomerasyon Ortaklıkları: Ardahan İli Örneği(Liberty, 2025) Muğan Ertuğral, Suna; Toprak, Metin; Behjati, Reza; Kuran, İhsan; Toprak, MetinAglomerasyon, yalnızca ekonomik büyümeyi teşvik eden bir dinamik olmakla kalmayıp, yerel aktörlerarasındaki iş birliği ve kümelenme süreçleri aracılığıyla bölgesel dayanıklılığı ve sürdürülebilir kalkınmayı dagüçlendiren kritik bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır. İşletmeler, kamu kurumları, üniversiteler ve siviltoplum kuruluşları tarafından oluşturulan bu tür ortaklıklar, bilgi paylaşımını kolaylaştırmakta, üretimmaliyetlerini azaltmakta ve yenilikçi faaliyetleri desteklemektedir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı,Aglomerasyonun yerel ekonominin güçlendirilmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın teşvik edilmesi üzerindekietkilerini, Ardahan ili özelinde incelemektir. Sınır kenti kimliği, tarım ve hayvancılığa dayalı ekonomik yapısı,doğal turizm kaynakları ve lojistik avantajlarıyla Ardahan, sürdürülebilir kalkınma arayışındaki bölgeler içindikkat çekici bir örnek teşkil etmektedir. Literatür taraması, resmi veriler ve yerel gözlemlerden yararlanılarakyürütülen bu araştırma, Ardahan’daki ekonomik faaliyetlerin ortaklıklar yoluyla nasıl sinerjiyedönüştürülebileceğini tartışmaktadır. Bulgular, hayvancılık ve süt ürünleri sektörlerinde kümelenmeninrekabet gücünü artırma potansiyeline sahip olduğunu, turizm alanındaki bölgesel iş birliklerinin ise yeniistihdam olanakları yaratabileceğini göstermektedir. Ayrıca, sınır ötesi ticaretin güçlendirilmesi ve lojistikyatırımların desteklenmesinin, Ardahan’ın yalnızca yerel düzeyde değil, uluslararası pazarlarda dagörünürlüğünü artıracağı öngörülmektedir. Sonuç olarak, Aglomerasyonun geliştirilmesinin Ardahan’ınsürdürülebilir kalkınma stratejilerinde merkezi bir rol oynaması ve hem yerel toplulukların refahına hem debölgesel ekonominin çeşitlendirilmesine doğrudan katkı sağlaması beklenmektedir.Öğe Türü: Yayın , İnovasyonun Ekonomik Rekabet Gücüne Etkisi: Endüstriyel ve Dijital Baskı Teknolojileri Üzerine Bir Değerlendirme(BZT Turan Publishing House, 2025) Ertuğral, Hakan; Toprak, Metin; Muğan Ertuğral, Suna; Behjati, Reza; Toprak, MetinEndüstriyel baskı sektöründeki dijital dönüşüm, küçük ve orta ölçekli işletmelerin maliyetleri düşürerek daha özelleştirilmiş ve sürdürülebilir ürünler sunmalarına olanak tanımıştır. Gelişmiş dijital baskı makineleri, değişken veri baskı teknolojileri ve çevre dostu mürekkep sistemleri, hem ürün kalitesini artırmakta hem de çevresel sürdürülebilirlik sağlamaktadır. Geleneksel matbaa işletmeleri, dijital çözümler ve “akıllı üretim” modellerine yatırım yaparak iş gücünü yeniden yapılandırmış ve üretim süreçlerini otomatikleştirerek müşteri taleplerine daha hızlı ve kişisel yanıt verebilmiştir. Schumpeter’in "yaratıcı yıkım" teorisi bağlamında, bu dijital dönüşüm, eski iş modellerini geride bırakırken, daha inovatif ve sürdürülebilir ekonomik yapıları teşvik etmekte, rekabet gücünü artırmakta ve sektörel büyümeyi hızlandırmaktadır. Bu çalışmada, baskı teknolojileri sektöründe yapılan dijital teknoloji yatırımlarının, işletme cirosu üzerindeki etkisi ekonometrik bir analizle incelenecektir. Verilen sayısal veriler ve modelleme yöntemleri kullanılarak, dijital yatırımların işletme performansı üzerindeki uzun dönemli etkileri değerlendirilecek ve sektörün dijital dönüşüm sürecinin ekonomik yansımaları ortaya konacaktır.Öğe Türü: Yayın , Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve Yeşil Finansman: Gelişmiş ve Yükselen Piyasalar Arasında Sorumluluk, Emisyon ve Yenilenebilir Enerji Dinamikleri(Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları, 2025) Toprak, Metin; Muğan-Ertuğral, Suna; Khanalizadeh, Mohammad; Behjati Yalghouzaghaj, Reza; Bayraktar, Yüksel; Ekelik, Haydar; Toprak, MetinBü çalışmada, Sü rdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) ile finansal, çevreselve sosyal sürdürülebilirlik arasındaki ilişki incelenmektedir. Gelişmiş veğelişmekte olan ülkelerin SKH performansları karşılaştırılmakta, G20ülkelerinin yenilenebilir enerji kapasitesi, karbon emisyonü ve yeşilfinansman ğibi alanlardaki dürümü analiz edilmektedir. SKH’lerin Maslow’ünihtiyaçlar hiyerarşisiyle üyümü ele alınmış, ozellikle sosyo-kültürel SKH’lerdeküresel ilerlemenin yavaş oldüğ ü tespiti yapılmıştır. Yatay kesit ile 48 ülkeninverileri analiz edilmiştir. SKH püanı ile CO₂/GSYH oranı arasında neğatif ilişkibülünmüştür; yüksek SKH püanına sahip ülkeler düşük karbon yoğünlüğünasahiptir. Yenilenebilir enerji küllanımı ile SKH püanı arasında pozitif ilişkitespit edilmiştir. Yeşil tahvil ihracı/GSYH oranı ile SKH püanı arasında ortadüzeyde pozitif ilişki ğozlemlenmiştir. Ulüsal ekonomik büyüklük (GSYH) ileSKH püanı arasında anlamlı bir ilişki bülünmamıştır. Bü çalışmada, ğelişmişülkelerin tarihsel sorümlülükları vürğülanarak, sürdürülebilir finansmanmekanizmalarının küresel eşitsizlikleri azaltmada kritik rol oynayabileceğideğerlendirilmektedir. Ozellikle ğelişmekte olan ülkelerde borç krizi,yenilenebilir enerji yatırımlarının yetersizliği ve yeşil finansman araçlarınınsınırlı küllanımı ğibi zorlüklar, sürdürülebilirlikte ğelişmiş ülkelere daha fazlasorümlülük yüklüyor. Sonüç olarak, ülüslararası iş birliği, teknoloji transferive kapsayıcı politikaların sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ülaşmadaanahtar rol oynayacağı ve ğelişmiş ülkelerin bü kapsamda daha fazla yüktaşımaları dünyanın ğeneli için zorünlü oldüğ ü sonücüna varılmıştır.
