Haram karışık mal ve kazançla i̇lgi̇li̇ tasarruflar

Abstract

Haram mal ve kazançla ilgili farklı konular günümüzde en çok karşılaşılan meselelerin başında gelmektedir. Günümüzde çok yaygınlaşan faiz, karaborsa, gasp, kumar, rüşvet gibi haram sebepleri düşünüldüğünde bu mesele, güncelliği zirve yapan ve sonucu merak edilen önemli bir konu olarak karşımızda durmaktadır. Temiz ve helal kazanç hassasiyetine sahip insanların doğrudan veya dolaylı muamelelerinde karşılaşabilecekleri bu tür kirli kaynaklara karşı nasıl bir tavır alması gerektiği fıkhi sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tür sorunlar gasp, hırsızlık, rüşvet gibi doğrudan zulüm ve haksızlık cihetiyle elde edilen haram malda olabileceği gibi faizli muameleler, hediye, miras gibi yollarla gelen haram malda da olabilir. Bu tür malların alışverişte bedel olarak kullanılması veya ikram, hediye gibi yollarla elde edilmesi, ticarette sermaye olarak kullanılması veyahut borç olarak verilmesi gibi durumlarda fıkıh ne demektedir? Sermayesinde haram karışık mal olan bir şirkette çalışan kimsenin aldığı maaşı kendisi için temiz olur mu? Bu çalışmada haram yollarla elde edilen bir mal üzerinde tasarruf, elinde haram karışık mal bulunan bir kimseyle muamelede bulunmak veya ortaklık yapmak hakkında fakihlerin değerlendirmelerini irdelemeye kafa karışıklıklarını gidermeye çalışacağız. Günümüzde haram-helal hassasiyetinin zayıflamış olduğu gerçeğinden hareketle toplumsal bir hacetin zaruret menzilesinde değerlendirilmesi gerektiğini, doğrudan haram bir muameleye tevessül edilmediği sürece kısmen malına haram karıştıran kimselerle muamelenin caiz görülebileceğini söylüyoruz.

Haram goods and earnings related to different issues are the most common issues today. Considering the reasons of haram such as interest, black market, extortion, gambling and bribery, this issue is an important issue which is the topical and topic. The fiqh problem of people with clean and halal gain sensitivity is to take a stand how should they have behaviour against such dirty sources that they may encounter in direct or indirect treatment. What should be done with haram which is in the hands of someone who has acquired somehow? With such dirty money, can charity work be done? What does fiqh say about the use these dirty winnings as a price of purchase or gift or a capital in trade or as a loan. In this study, we will try to examine the jurisprudence scientiests evaluations on the treatment of a property that is obtained by means of forbidden or their evaluations about to do business with a person with a forbidden property or to make a partnership with him. We have dealt with the issue that there is no independent study in the Turkish literature with an original systematic. We tried to eliminate the confusion.