Palyatif destek/bakım merkezlerinde hasta yakınlarının sorunları ve sosyal destek gereksinimleri: Nitel bir araştırma

Abstract

Palyatif destek hizmetleri, sağlığın biyopsikososyal boyutlarında sorun yaşayan kişilerin yaşam kalitelerinin arttırılması ve kişilerin iyilik hallerinin sürdürülmesi amacı ile hizmet veren bir yaklaşım olarak adlandırılır. Sağlıklı yaşam hakkının bir uzantısı olarak palyatif destek hizmetlerinin sunumunda multidisipliner ekibin üyelerinden biri olan sosyal çalışmacıların önemi oldukça fazladır. Bu çalışmada palyatif destek hizmeti alan hasta yakınlarının yaşadıkları sorunlar ve sosyal destek gereksinimlerinin neler olduğunun anlaşılması, hasta yakınlarının deneyimlerinden yola çıkarak palyatif destek sürecinde karşılaşılan güçlüklerin belirlenmesi ve buna etki eden faktörlerin katılımcıların deneyimleri üzerinden görünür kılınması amaçlanmıştır. Fenomenolojik bir desende nitel araştırma yöntemi kullanılarak tasarlanan çalışmada araştırma örneklemi kolay erişilebilir örneklem yöntemi ile belirlenmiştir. Veriler sosyodemografik bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 2024 uygulaması aracılığı ile kodlanıp analiz edilmiştir. Görüşmeler İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Eyüpsultan Devlet Hastanesindeki Palyatif Bakım Merkezinden hizmet alan 22 hasta yakını ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda dört ana tema; hizmetlere erişim süreci, psikososyal sorunlar, maddi sorunlar ve sosyal destek düzeyi elde edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre sosyal desteğin, hasta yakınlarının yaşadığı sorunları hafifletmekte yararlı olduğu, sosyal destek türlerinden manevi ve duygusal desteğin oldukça önemli olduğu ve sosyal destek kaynaklarının hasta yakınlarının sorunları ile baş etmelerindeki önemi ortaya konulmuştur. Bu nedenle sosyal destek kaynaklarının güçlendirilmesi amacıyla sosyal hizmet disiplini uygulamalarının yaygınlaştırılması ve palyatif bakım kavramının güçlendirici bir bakış açısıyla palyatif destek kavramı ile ifade edilmesinin daha uygun olacağı düşünülmektedir.Palliative support services are called an approach that aims to improve the quality of life of people who have problems in the biopsychosocial dimensions of health and to maintain their well-being. As an extension of theright to a healthy life, social workers, who are members of the multidisciplinary team, are of great importance in the provision of palliative support services. In this study, it was aimed to understand the problems and social support needs of the relatives of patient sreceiving palliative support services, to determine the difficulties encountered in the palliative support process based on the experiences of the relatives of the patients, and to make the factors affecting this visible through the experiences of the participants. In the study designed using a qualitative research method in a phenomenological pattern, there search sample was determined by the easily accessible sampling method. Data were obtained from the sociodemographicin formation form and semi-structured interview form. The data obtained was coded and analyzed through the MAXQDA 2024 application. Interviews were conducted with 22 patient relatives receiving service from the Palliative Care Center at Istanbul Provincial Health Directorate Eyüpsultan State Hospital. As a result of there search, four main themes; process of accessing services, psychosocial problems, financial problems and the level of social support were obtained. According to the findings of there search, it has beenrevealed that social support is useful in alleviating the problems experienced by patients' relatives, that moral and emotional support, which are among the types of social support, are very important, and that social support resourcesare important in helping patients' relatives cope with their problems. For this reason, it is thought that it would be more appropriate to popularize social work discipline practices and Express the concept of palliative care with the concept of palliative support from an empowering perspective in order to streng then social support resources.