Eleştiri ve ütopya

Abstract

Bu çalışmada, geçmişten günümüze doğru, farklı zaman ve mekânlarda yazılmış 13 ütopya eseri incelenmektedir. Bu eserleri incelerken çıkış noktamız, bu eserlerin toplumsal bir eleştiri metni olarak okunabilecekleridir. Her ne kadar ütopya yazarları kendi kişisel hayat hikâyelerine bağlı olarak bu metinleri yazmışlarsa da aslında kendi ve belki de toplum adına iki şeyi yapmışlardır. İlk olarak mevcut reel duruma yönelik –bazen doğrudan bazen de dolaylı olarak– bir eleştiri yapmışlar. İkinci olarak bu eleştirilere bağlı olarak daha aşkın bir dünyanın kapılarını aralamışlardır, yani mevcut dünyanın karşısına yeni bir dünya koyarak başka bir dünyanın mümkün olduğunu göstermeye çalışmışlardır. Her iki işlevi de dikkate alarak Platon’dan Hz. İsa’ya, Fârâbî’den Thomas More’a, Campanella’dan Karl Marx ve Friedrich Engels’e, İslamcılık’tan Francis Fukayama’ya kadar birçok ütopya kitabını sizler için inceledik, hangi eleştiri ve özlemleri dile getirdiklerini ifade etmeye çalıştık. Farklı dünyalardan ve zamanlardan seçilmiş olan bu ütopyaların bizim hayal dünyamızı geliştireceğine olan inancımızla, paylaşmayı bir ödev ve sorumluluk olarak gördük.