Türkiye’de koruyucu aile ve evlat edinme ile ilgili çalışmalar: Sistematik bir inceleme

Abstract

Türkiye’de koruyucu aile ve evlat edinme ile ilgili araştırmaların analizinin yapılmasını amaçlayan bu çalışma, sistematik derleme olarak tasarlanmıştır. Bu çalışmada PRISMA protokolüne dayalı olarak 2000-2023 yılları arasında Türkiye’deki koruyucu aile ve evlat edinmeyle ilgili araştırmaları belirlemek için veri tabanlarında “evlat edinme”, “koruyucu aile” ve “çocuk koruma” anahtar sözcükleri ile taranma yapılmıştır. İçerme kriterlerine göre 28 araştırma makalesi incelemeye dahil edilmiştir. Araştırmalar “koruyucu aile olmaya veya evlat edinmeye yönelik motivasyon, aileler ve çocuklarla yapılan araştırmalar ve çocuk koruma alanındaki profesyonellerin bu alandaki uygulamalara ilişkin görüşleri” olarak dört başlık altında ele alınmıştır. Koruyucu aile olmaya veya evlat edinmeye yönelik motivasyonlar arasında infertilite, korunma ihtiyacı olan çocuklara yardım etme ve toplumsal açıdan koruyucu aile olmaya veya evlat edinmeye yönelik olumlu algılar bulunmaktadır. Ailelerle yapılan çalışmalarda koruyucu aile ve evlat edinme sürecine uyum sağlamakta zorlandıkları, psikososyal desteğe ihtiyaç duydukları, ailelere verilen ekonomik desteğin artırılması gerektiği ortaya konulmaktadır. Çocuklarla yapılan araştırmalarda depresyon, kaygı, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi duygusal ve davranışsal sorunların olduğu raporlanmaktadır. Çocuk koruma alanındaki profesyonellerin görüşleri ise koruyucu aile ve evlat edinmeye yönelik politikaların bilgilendirme, aileyi psikososyal açıdan güçlendirme ve farkındalığı arttırma yönünde geliştirilmesini içermektedir

This study aims to examine a analysis of research on foster care and adoption in Turkey, designed as a systematic review. Based on the PRISMA protocol, databases were searched with the keywords "adoption", "foster family", "foster care" and "child protection" to identify research on foster care and adoption in Turkey between 2000 and 2023. According to the inclusion criteria, 28 research articles were included. The studies were analyzed under four topics: motivation to become a foster family or adopt a child, research conducted with families and children, and the opinions of professionals in the field of child protection on the practices. Motivations for becoming a foster family or adopting a child include infertility, helping children in need of protection, and positive social perceptions of becoming a foster family or adopting a child. The studies with families revealed that they have difficulties in adapting to the foster family and adoption process, and the psychosocial and economic support provided to families should be increased. Studies with children report emotional and behavioral problems such as depression, anxiety, attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). The opinions of professionals include the development of policies for foster care and adoption in the direction of informing, strengthening the family psychosocially, and raising awareness.