Türkiye'den Suriye'nin İdlib Bölgesine yapılan insani yardım çalışmaları ve etkileri (2011-2023)

Abstract

2011 yılında sınırlı bir halk hareketi olarak başlayan Suriye iç savaşı, kısa sürede bölgesel ve küresel çapta ağır sonuçlar doğurarak birçok Dünya Devlet aktörlerini içine çekmiştir. Bu süreçte, özellikle bölgedeki sınır devletler, iç savaşın etkilerinden kaçınamayarak meseleye dahil olmak durumunda kalmıştır. Türkiye, büyük bir mülteci akınına ev sahipliği yaparken, bu durum hem iç hem de dış güvenlik sorunlarına neden olmuştur. Bu bağlamda, Suriye iç savaşı, Türkiye için temel dış politika konularından biri haline gelmiştir. Bu sebeple bu çalışmada Suriye iç savaşı karşısında Türkiye'nin aktif rolü incelenmiştir. Dış yardımlar tarih boyunca hem bir güç gösterisi hem de iyi niyet göstergesi olmuştur. Zamanla dış yardımların niteliği değişse de devletlerin dış politikalarındaki önemini hiçbir zaman kaybetmemiştir. Bu çalışmanın amacı; 2011 yılından günümüze kadar ki süreçte Türkiye'nin kamu ve sivil toplum kuruluşlarının İdlib bölgesindeki çalışmalarının etkisini incelemektir. Bu yardım çalışmaları kapsamında Türkiye'de özel bir vakıf olarak kurulan Dünya Şehit Çocukları Vakfı'nın Suriye iç savaşında bölgede yaptığı insani yardım çalışmaları spesifik olarak ele alınmıştır. Bu vakfın sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusundaki projeleri, literatürdeki "insanî yardımın uzun vadeli etkileri" konusunda önemli bir araştırma alanını aydınlatabilir. Vakfın uzun vadeli projeleri, sadece acil yardım ihtiyaçlarına odaklanmak yerine, savaşta mağdur olan çocuklara yönelik olarak onların yaşamlarını kalıcı bir şekilde iyileştirmeyi hedeflemiştir. Bu bağlamda, eğitim projeleri, psikososyal destek programları ve sağlık hizmetleri gibi alanlarda yürütülen faaliyetlerin incelenmesi, insanî yardımın sadece kısa vadeli kriz yönetimi değil, aynı zamanda uzun vadeli toplumsal dönüşümü nasıl etkilediğini anlamamıza yardımcı olabilir. Çalışmamıza özgün değer katan en önemli husus, Suriye'nin İdlib bölgesi gibi spesifik bir alan üzerinde çalışılmış olmasıdır. Bu Çalışma yapılırken, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yapılmıştır. Konunun güncel olması sebebiyle birçok haber sitesinden ve gazete yazılarından yararlanılmıştır. Vakıfların paylaştığı resmî belgelerde incelenmiştir.

The Syrian civil war, which started as a limited popular movement in 2011, quickly produced severe regional and global consequences and attracted many world state actors. In this process, especially the border states in the region could not avoid the effects of the civil war and had to get involved in the issue. While Turkey hosts a large influx of refugees, this situation has caused both internal and external security problems. In this context, the Syrian civil war has become one of the main foreign policy issues for Türkiye. For this reason, this study examined Turkey's active role in the Syrian civil war. Foreign aid has been both a show of power and a sign of goodwill throughout history. Although the nature of foreign aid has changed over time, it has never lost its importance in the foreign policies of states. The purpose of this study; The aim is to examine the impact of the work of Turkey's public and non-governmental organizations in the Idlib region from 2011 to the present. Within the scope of these aid efforts, the humanitarian aid works carried out by the World Martyrs' Children Foundation, which was established as a private foundation in Turkey, in the region during the Syrian civil war, were specifically discussed. This foundation's projects in line with sustainable development goals can shed light on an important research area in the literature on "long-term effects of humanitarian aid". The foundation's long-term projects aim to permanently improve the lives of children victimized by war, rather than focusing only on emergency aid needs. In this context, examining activities carried out in areas such as education projects, psychosocial support programs and health services can help us understand how humanitarian aid affects not only short-term crisis management but also long-term social transformation. The most important aspect that adds unique value to our study is that it was studied on a specific area such as the Idlib region of Syria. While carrying out this study, document analysis, one of the qualitative research methods, was conducted. Since the subject is current, many news sites and newspaper articles were used. Official documents shared by foundations were examined.