Avustralya’da Türkler ve Türkçe öğretimi

Abstract

Türklerin Avustralya’ya ilk göçleri 1901 yılında başlar ve 1967’ye kadar çok az bir artış gösterir. 1966 yılı istatistiklerine göre 2,476’ya ulaşan Türkiye doğumlu kişilerin büyük bir çoğunluğunun Ermenistan, Bulgaristan, Kıbrıs, Mısır, Yunanistan, Irak ve Suriye’den gelen göçmenler olup Avustralya istatistiklerinde Osmanlı topraklarından gelen Türkler olarak kaydedilmişlerdir. Avustralya ile Türkiye arasında 1967’de imzalanan göç antlaşmasını müteakip 1968 ve 1974 yılları arasında Türklerin Avustralya’ya göçleri hızlanır. 1980 yılında da Avustralya’ya Türk öğrenciler de gelmeye başlarlar. Avustralya’ya göç eden Türklerin buraya yerleşmeye niyetleri yoktur. Yeterince para kazanamadıklarından dolayı da Türkiye’ye dönemeyen ailelerin çocukları Avustralya’da büyür, evlenir ve hayata atılırlar. Bu ilk kuşak ve hatta ilk kuşağın evlatları sıla özlemi çekmenin ötesinde ekonomik, sosyal ve sağlık problemleri ile karşı karşıya kalırlar. Bu durum Avustralya hükümetinin dikkatini çeker. Dil ve kültür farklılığının bilincine varan Avustralya hükümeti 1980 yılında Türk ve Avustralyalı gençlerin kaynaşmalarının yollarını araştırmaları için birkaç kişiyi görevlendirip Türkiye’ye gönderir. Ancak Türk aileler çocuklarının Avustralya'lı gençlerle kaynaşmalarından ve onların terbiyelerini kapmalarından son derece tedirgindirler. Çocukların İngilizce öğrenmeleri kendileri ile çocukları arasında kültür ve dil açısından bir kuşak farkı yaratmaktadır. Bu durum Türkleri birbirilerine kenetlemeye ve belli mahallelerde yoğunlaşmalarına yol açar. Sydney’de Auburn ve Melbourne’de Broadmeadows semptleri bunun en bariz örneklerindendir. Bu arada Avustralya’da Türk okullarının açılması ve akabinde Avustralya’nın başkenti Canberra Büyük Elçiliğimizin girişimi ile Avustralya Ulusal Üniversitesi (Australian National University) Arap ve İslam Araştırmaları Merkezinin (CAIS) bir birimi olarak Türk Dili ve Kültürü Araştırmaları Bölümünün 2003 yılında faaliyetine başlaması Türk Dili, Kültürü ve Türk Tarihi’ne olan ilgiyi ön plana çıkarmanın yanı sıra bu ailelerin tedirginliklerinin giderilmesine yönelik bir girişimdir.