Eleştirel düşünme eğiliminin proaktif çalışma davranışına etkisi

Abstract

Bu çalışmanın amacı eleştirel düşünme eğiliminin proaktif çalışma davranışına etkisinin incelenmesidir. Bu amaca destek olarak eleştirel düşünme eğilimi alt boyutları ile proaktif çalışma davranışı arasındaki ilişki tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca katılımcıların demografik özellikleri proaktif çalışma davranışları ve eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde görev yapan yazılım geliştiricileri oluşturmaktadır. Online olarak oluşturulan anket formu yazılım sektöründe hizmet veren 50 işletmede görev yapan yazılım geliştiriciye gönderilmiş, 174 yazılım geliştirici geri dönüş yapmıştır. Verilerin toplanmasında 1990 yılında geliştirilen "California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği'' ile Yolcu (2017) tarafından Türkçeye uyarlanan "Proaktif Çalışma Davranışı Ölçeği'' kullanılmıştır. Katılımcıların eleştirel düşünme eğilimlerinin proaktif çalışma davranışları üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca eleştirel düşünme eğiliminin alt boyutları ile proaktif çalışma davranışının alt boyutları arasında da anlamlı ve pozitif ilişki bulunmuştur. Buna ek olarak, yazılım geliştiricilerin proaktif çalışma davranışları ile yaş, cinsiyet ve mesleki kıdemleri arasında anlamlı, pozitif ve zayıf bir ilişki bulunmuştur. Ancak medeni durum ve eğitim düzeyi ile proaktif çalışma davranışı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.

The aim of this study is to investigate the effects of critical thinking disposition on proactive work behavior. In order to support of this aim, the relationship between the sub-dimensions of critical thinking disposition and proactive work behavior has been investigated. In addition, the relation between the demographic characteristics of the participants and the proactive work behaviors and critical thinking disposition were examined. Software developers working in Istanbul constitute the universe of the research. The online questionnaire form was sent to the software developers working in 50 companies operating in the software industry, and 174 software developers provided usable responses. The "California Critical Thinking Tendency Scale" developed in 1990 and the "Proactive Work Behavior Scale" adapted to Turkish by Yolcu (2017) were used to collect data. Participants' critical thinking dispositions significantly affected their proactive work behaviors. In addition, significant and positive relationships were found between sub-dimensions of critical thinking disposition and sub-dimensions of proactive work behavior. Significant, positive and weak relationships were found between software developers' proactive work behaviors and age, gender, and tenure. However, there was no significant relationship between marital status and education level and proactive work behavior.