Osmanlı dönemi âlimlerinden Muhammed b. Hamza El-Aydînî'nin bazı fıkıh risâlelerinin değerlendirilmesi

Abstract

İslâm tarihinin gelişim sürecinde ortaya çıkan fıkhî problemlerin çözümü ile ilgili birçok fıkıh âlimi, eserler kaleme almış ve böylece bir İslâm fıkhı geleneği oluşmuş-tur. Muhammed b. Hasan eş-Şeybanî, İmam Şâfiî, Serahsî, Merginânî, Nevevî, İb-nü'l-Hümâm, Molla Hüsrev, Kemalpaşazâde bu fıkıh geleneğinin günümüze taşın-masında önemli rol almışlardır. İslâm fıkhı farklı ekollerle gelişimini ve etkisini yüz-yıllar boyu sürdürmüş, her çağda bu fıkhî meselelere katkı sağlayan birçok fıkıh ali-mi yetişmiştir. Osmanlı döneminde yaşamış ve Aydın vilayetinin müftüsü olan Âlim Muhammed b. Hamza da bu alimler arasında yer alır. O, kendine has bir şekilde fıkhî konuları risâle şeklinde ele alan mümtaz âlimlerdendir. Aydınî'nin risâlelerinin incelenmesi, onun İslâm hukukunun gelişimine olan katkısını ve dönemindeki fıkhî problemlerin çözümüne dair uyguladığı yöntemleri görebilmek adına önem arz et-mektedir. Biz de bu noktadan hareketle Aydınî'nin risâlelerini incelemeye tabi tutup onun birikimini zamanımıza aktarmayı arzu ettik bu nedenle sekiz risâlesini inceleme konusu yaptık.

A tradition of Islamic fiqh was established as a result of the writings of numerous fiqh scholars on there solution of fiqh issues that arose as Islamic history progressed. The transmission of this fiqh tradition to the modern era was greatly aided by Muhammad b. Hasan al-Shaibani, Imam Shafîi, Sarahsi, Merginani, Nawawi, Ibnu'l-Humam, Molla Husraw, and Kemalpashazade. Islamic jurisprudence has continuedits development an dinfluence through different schools for centuries, and many fiqh scholars have contributed to these fiqh issues in every age. The mufti of the Aydın province Alim Muhammad b. Hamza, who lived during the seventeenth and eighteenth centuries of the Ottoman Period, deals with fiqh topics in the form of treatises in his own distinctive manner. It is signifîcant to consider his contribution to the growth of Islamic law through the fiqh issues of the time, and the approaches he used to address them. Mecmuatu Resâili Alim Muhammad b. Hamza fîl-Fkhi'l-Hanefî, one of the eight treatises of Muhammad b. Hamza that we have studied for the purpose of the thesis, was selected as the thesis topic as well.