Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerin e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve internet kullanımına yönelik tutumları: bir vakıf üniversitesi örneği

Abstract

bilgilere erişme, bunları anlama ve yorumlamak önem taşımaktadır. Genç nüfusun interneti ve teknolojiyi yoğun bir şekilde kullanması ise bireylerin e-sağlık okuryazarlığını gündeme getirmiştir. Bu çalışmada sağlık bilimleri fakültesinde okuyan öğrencilerin internet kullanımına yönelik tutumları ve e-sağlık okuryazarlık düzeyleri incelenmiştir. Yöntem: Araştırmanın evrenini Mart-Nisan 2017’ de Marmara Bölgesi’ndeki bir ilde bulunan bir vakıf üniversitesinin sağlık bilimleri fakültesinin farklı bölümlerinde okuyan 560 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmaya katılmayı kabul eden 229 öğrenci örnekleme alınmıştır. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu”, “E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği” ve “İnternet Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği” ile ölçekleri kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde; IBM SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences 23) Paket Programı kullanılarak tanımlayıcı istatistikler elde edilmiş, İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında t-testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Tek yönlü (One way) Anova testi kullanılmıştır. Anova testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı post-hoc analizi olarak Scheffe testi kullanılmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında pearson korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır. Çalışmada, varyans analizi, post hoc testleri ve korelasyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerden 196'sının (%85,6) kadın, 96'sının (%41,9) 1.sınıf, 78'inin (%34,1) sosyal hizmet bölümü öğrencisi olduğu ve internet bağlantısına ulaşım şekline göre 107'sinin (%46,7) cep telefonundan, internet kullanma süresinin günde 2-3 saat (%63,8) olduğu saptanmıştır. Araştırmada tüm öğrencilerin “internet kullanımına yönelik tutum” puan ortalaması (100,563±15,226), “e-sağlık okuryazarlığı” puan ortalaması (28,537±6,117) olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen katılımcıların internet kullanımına yönelik tutumunun e-sağlık okuryazarlığı arasındaki neden sonuç ilişkisini belirlemek üzere yapılan regresyon analizinde istatistiksel olarak anlamlı (p=0,000<0.05) bir fark bulunmuştur. İnternetin iletişim (ß=0,433) ve bilgi paylaşımında (ß=0,528) kullanım düzeyi E-sağlık okuryazarlığı düzeyini arttırmaktadır. İnternet kullanımına yönelik tutum ile E-sağlık okuryazarlığı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,000<0.05). E-sağlık okuryazarlığı düzeyinin belirleyicisi olarak internet kullanımına yönelik tutum değişkenleri ile ilişkisinin (açıklayıcılık gücünün) zayıf olduğu görülmüştür (R2=0,156). İnternet kullanımına yönelik tutum düzeyi E-sağlık okuryazarlığı düzeyini arttırmaktadır (ß=0,160). Sonuç: Çalışma sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin internet kullanımının yüksek olduğu ancak e-sağlık okuryazarlığı düzeyini arttırma yönündeki etkisinin yeterli düzeyde olmadığı ve bu konuda eğitimin gerekli olduğunu göstermektedir.

Objective: It is important to access, understand and interpret health related information through electronic resources in the days when technological developments are experienced and internet use is increasing. The intense use of the Internet by young people and technology has brought about the e-health literacy of individuals. In this study, attitudes towards internet usage of students who study at health sciences faculty and e-health literacy levels are examined. Method: In this study, the researcher's universe was formed in March-April 2017 in the Marmara Region by 560 students who were enrolled in different departments of the health science faculty at a foundation university. 229 students who agreed to participate in the survey were sampled. The data were collected by "Personal Information Form", "E-Health Literacy Scale” and “Internet Usage Scale". In analyzing the data; Descriptive statistics were obtained using the IBM SPSS Statistical Package 23 program. One-way ANOVA was used to compare quantitative continuous data between two independent groups and t-test for quantitative continuous data between two independent groups . The Scheffe test was used as a complementary post-hoc analysis to determine the differences after the Anova test. Pearson correlation and regression analysis were applied among the continuous variables of the study. variance analysis, post hoc tests and correlation analyzes.Results: It was found that 196 (85.6%) of the students who participated in the survey were female, 96 (41.9%) were 1st class, 78 (34.1%) students in social work department and 107 (46.7%), the internet usage time was 2-3 hours (63.8%) per day. In the study, the average score of "attitudes towards internet use" score of all students (100,563 ± 15,226); Average of "e-health literacy" scores (28,537 ± 6,117); respectively. There is a statistically significant difference (p = 0,000 <0.05) in the regression analysis conducted to determine the causal relationship between e-health literacy attitudes towards internet use of the participants surveyed in the research. The level of use of the Internet in communication (ß = 0.433) and information sharing (ß = 0.528) increases the level of E-health literacy. The difference between attitudes towards Internet use and e-health literacy is statistically significant (p = 0,000 <0.05). As a determinant of the level of e-health literacy, it was found that the relationship with attitude variables for internet use (explanatory power) was weak (R2 = 0.156). Attitudes towards Internet use increase the level of E-health literacy (ß = 0,160). Conclusion: The study shows that students of the faculty of health sciences have a high level of internet use but that the effect of increasing the level of e-health literacy is not sufficient and that education is necessary.