Farklı branş öğretmenlerinin duygusal zekâ yeteneklerinin akademik iyimserlik ve psikolojik dayanıklılık üzerine etkisi

Abstract

Duygusal zekâ, bireyin kendi duygularını anlaması ve farkında olması, diğer insanların duygularına empati beslemesi, duygularını yönetmesi ve kendi duygularının yaşamını zenginleştirici yönde kullanma yetisidir. Bu bağlamda öğretmenlerin duygusal zekâ yeteneklerinin yüksek olması, onları stresli iş yaşamlarında daha dayanıklı ve akademik boyutta da daha yeterli kılacaktır. Bu tezin amacı, öğretmenlerde duygusal zekânın akademik iyimserlik ve psikolojik dayanıklılık üzerine etkisini, farklı branş öğretmenleri üzerinde incelemektir. Çalışma grubu Hakkâri Merkez ve Yüksekova ilçelerinde görev yapan 709 öğretmenden oluşmaktadır. Veri toplama amacıyla, Deniz, Özer ve Işık (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "Duygusal Zekâ Özelliği Ölçeği–Kısa Formu", Kerimgil ve Gürol (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "Akademik İyimserlik Ölçeği" ve Gürgân (2006) tarafından geliştirilen "Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" ve tarafımızdan geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. 709 katılımcı öğretmenden toplanan verilerin analizinde, SPSS 22.0 programı kullanılarak, frekans dağılımları ve basit doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma bulgularına göre duygusal zekânın akademik iyimserlik üzerinde negatif, psikolojik dayanıklılık üzerinde ise pozitif yönlü anlamlı etkileri tespit edilmiştir. Diğer bir ifadeyle duygusal zekâ yetenekleri yüksek öğretmenlerin akademik iyimserlikleri düşük, duygusal zekâ yetenekleri yüksek öğretmelerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri yüksek çıkmıştır. Araştırmanın bulguları ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış ve ilerleyen dönemde yapılacak olan çalışmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Emotional intelligence is the ability of an individual to understand and be aware of his/her own emotions, to empathize with other people's emotions, to manage his/her emotions, and to use his/her own emotions in a way that enriches his/her life. in this context, high emotional intelligence abilities of teachers will make them more resilient to stressful work life and more competent in academic dimension. The purpose of this thesis is to examine the effect of emotional intelligence on teachers' academic optimism and psychological resilience on different branch teachers. The sample of the study consists of 709 teachers working in the Center and Yuksekova districts of Hakkari. For data collection purposes, "Emotional Intelligence Scale-Short Form" adapted into Turkish by Deniz, Ozer and Isik (2013), "Academic Optimism Scale" adapted into Turkish by Kerimgil and Gurol (2013), "Psychological Resilience Scale" developed by Gurgân (2006) and "Personal Information Form" developed by us were used. in the analysis of the data collected from 709 participating teachers, SPSS 22.0 program was used and data was tested with frequency distributions and simple linear regression analysis. According to the findings of the study, it was observed that emotional intelligence had a significant negative effect on academic optimism and had significant positive effect on psychological resilience. in other words, the academic optimism of teachers with high emotional intelligence skills was low, and the psychological resilience level of teachers with high emotional intelligence skills was high. in the last section, the findings of the study were discussed in line with the relevant literature, and suggestions for future studies were stated.