Viyana’dan İstanbul’a endüstriyel miras değerlendirmesine yaklaşımlar: Anker Ekmek Fabrikası, Kasımpaşa ve Unkapanı Un Fabrikası örnekleri

Abstract

Kentin tarihsel süreçte oluşmuş mevcut dokusunda yer alan tarihi yapıların bir kısmı endüstri mirası yapılarından oluşmaktadır. Bu yapıların restore edilerek aynı ya da farklı işlevlerde yeniden kullanımı sürdürülebilirlik açısından oldukça önemlidir. Tarihi nitelik taşıyan endüstriyel yapılar içerisinde yitirdiğimiz birçok yapının yanısıra ayakta kalmayı başarmış ancak esaslı restorasyon gerektiren yapılar da bulunmaktadır. İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde bulunan Kasımpaşa Un Fabrikası ve Fatih ilçesinde bulunan Unkapanı Un Fabrikası, yıllar içerisinde işlevini yitirmiş ve halen âtıl bir şekilde duran endüstriyel miras örneklerinden bazılarıdır. Viyana’da bulunan Anker Ekmek Fabrikası ise yapısal olarak korunup restore edildikten sonra işlevi değiştirilen endüstriyel miras örneklerinden birisidir. Bu çalışmada, un ve ekmek fabrikalarının geçmişteki işlev yakınlığı düşünülerek Anker Ekmek Fabrikası, Kasımpaşa ve Unkapanı Un Fabrikası karşılaştırmasında mekansal boyutlar araştırılıp süreç içindeki durumları değerlendirilmiştir. Mevcut halleriyle ise her üç fabrikanın çevresine kültürel, sosyo- ekonomik bağlamda olumlu ve olumsuz etkileri ele alınmıştır. Harap halde bulunan un fabrikalarının ise yeniden işlevlendirmesi ile kentsel alana kazandırılması amaçlanmıştır.

Industrial heritage buildings, some of the historical buildings within the existing texture of the city, formed through the historical process. Restoring these structures and re-using the same or different functions is very important in terms of sustainability. In addition to the many buildings, we lost among the historical industrial buildings, there are also structures that have managed to survive but require fundamental restoration. Kasimpasa Flour Factory in Beyoglu district of Istanbul and Unkapani Flour Factories in Fatih district are some of the industrial heritage examples that have lost their function over the years and still stand idle. The Anker Bread Factory in Vienna is one of the examples of industrial heritage whose function was changed after it was structurally preserved and restored. In this study, the spatial dimensions of the flour and bread factory are researched in the comparison of Anker Bread Factory, Kasimpasa and Unkapani Flour Factory, and their status in the process is assessed, considering the functional clothing of the flour and bread factory. In their current conditions, the positive and negative effects of each three factories on the environment, in cultural, socio-economic context, have been addressed. It is intended to bring it urban areas by changing the functions of the flour buildings that have been damaged.