Özel Eğitim Öğretmenlerinin Özel Eğitim Öğretmenliği Programına İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı özel eğitim öğretmenliği programından (ÖEÖP) mezun olmuş öğretmenlerin Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarına atanmadan önce ve sonra ÖEÖP’ye yönelik görüşlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla veri toplanan bu araştırmada İstanbul’daki üniversitelerden mezun olmuş on özel eğitim öğretmeniyle altı ay arayla iki kez görüşme yapılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların yarısının önceden bir lisans mezuniyetinin olduğu, programın tercih edilme amacının çoğunlukla atama kolaylığı olduğu görülmüştür. Göreve başlamadan önce idare, veli, tecrübesizlik kaynaklı sorunlarla karşılaşabileceklerini ve deneyimi olan öğretmenlere danışarak bu problemlerini çözebileceklerini ileten öğretmenler; göreve başladıktan sonra okulun fiziksel şartları, mesleki yetersizlik, öğretmenler arasındaki iş birliğinin zayıf olması sorunlarıyla karşılaştıklarını idare-öğretmen-aile iş birliğinin güçlendirilerek sorunların çözülebileceğini bildirmiştir. Öğretmenlerin genel olarak uygulamalı derslerin daha erken dönemde verilmesi, yanlışsız öğretim yöntemleri ve uygulamalı davranış analizi derslerinin iki veya üç döneme çıkarılması, özel eğitimde uzmanlık alanının seçilebilmesi, alan dışı öğretmen atamalarının kaldırılması beklentilerinin olduğu bulunmuştur.

This study compares the perspectives of teachers who graduated from special education teaching programs before and after their appointment to public schools under the Ministry of National Education in Türkiye. In this research, data was collected through semi-structured interviews, one of the qualitative research methods, from ten special education teachers who graduated from universities in Istanbul. Interviews were conducted twice at a six-month interval. The research findings indicate that half of the participants had a prior undergraduate degree, and the primary reason for choosing the program mainly was the ease of appointment. Pre-service teachers anticipated administration-related challenges, parental involvement, and lack of experience, suggesting resolution through consultation with experienced peers. In-service, they encountered additional issues, including physical school conditions, professional kainadequacies, and poor teacher collaboration. They emphasized that strengthening the collaboration among administration, teachers, and parents could resolve these issues. Overall, teachers advocated for the earlier introduction of practical courses, extended durations for errorless teaching methods and applied behavior analysis courses, specialization options in special education, and abolish of out-of-field teacher appointments.