İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları

Abstract

Bu çalışmanın amacı ilkokul öğrencilerinin çevre farkındalıklarının ne düzeyde olduğu ve çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde ilkokul 2, 3 ve 4. sınıfta öğrenim gören ilkokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İstanbul ilinde Avcılar ve Beylikdüzü ilçelerinde ilkokul 2, 3 ve 4 sınıfta öğrenim gören toplam 517 ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgiler Formu” ve “İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek 35 maddeli ve dört alt boyutludur. Ölçeklerin uygulamaları 2017-2018 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS kullanılmıştır. Demografik veriler için betimsel istatistik yöntemlerinden yüzde ve frekans hesaplanmıştır. Ayrıca veriler T Testi ve ANOVA ile analiz edilmiştir. Veri analizi sonucunda ilkokul öğrencilerinin çevre farkındalıklarının genel toplam ortalamaları ve çevresel sorumluluk alt boyutlarına göre yüksek düzeyde olduğu; doğada yaşam ve dönüştürülebilir enerji kaynakları ve kullanımı alt boyutlarına göre çok yüksek düzeyde olduğu, canlıların devamı alt boyutuna göre düşük düzeyde olduğu görülmüştür. İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları doğada yaşam alt boyutunda cinsiyet, yere çöp atanları uyarma durumu ve evde çiçek yetiştirme durumu değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farlılık göstermektedir. Bu anlamlı farklılık kız öğrenciler, yere çöp atanları uyaranlar ve evde çiçek yetiştirenler lehinedir. İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları genel toplamda ve doğada yaşam alt boyutunda geri dönüşüme yönelik atıkları toplama durumu değişkenine göre geri dönüşüme yönelik atıkları toplayanlar lehine anlamlı bir farlılık göstermektedir. İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları genel toplamda, doğada yaşam ve çevresel sorumluluk alt boyutlarında evde hayvan beslemenin uygun olup olmadığını düşünme değişkenine göre evde hayvan beslemenin uygun olduğunu düşünenler lehine anlamlı bir farklılık göstermektedir. İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları canlıların devamlılığı ve dönüştürülebilir enerji kaynakları ve kullanımı alt boyutlarında sınıf değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir. İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları dönüştürülebilir enerji kaynakları ve kullanımı alt boyutlarında kardeş sayısı değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir. İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları çevresel sorumluluk alt boyutunda baba eğitim durumu değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir. İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları anne eğitim düzeyi ve evde evcil hayvanı olup olmama durumu değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemektedir.

The aim of this study is to examine the level of environmental awareness of primary school students and whether they differ according to various variables. Descriptive scanning model was used in the research. The universe of the research consists of primary school students studying in 2, 3 and 4 grade in primary school in Istanbul. The sample of the study consists of 517 primary school students who study in 2, 3 and 4 classes in primary schools in Avcılar and Beylikdüzü districts in Istanbul. In the research, “Personal Information Form” and “Primary School Environmental Awareness Scale” were used as data collection tools. The scale has 35 items and four sub-dimensions. Applications of the scales were carried out in the second semester of the 2017-2018 academic year. SPSS was used in the analysis of the data. Percentage and frequency were calculated from descriptive statistics methods for demographic data. In addition, the data were analyzed with T Test and ANOVA. As a result of the data analysis, the environmental awareness of primary school students is high level according to the overall total averages and environmental responsibility sub-dimensions; it has been observed that there is a high level awareness in terms of life in nature and transformable energy sources and usage; there is a low level awareness in terms of continuation of living things. Environmental awareness of primary school students shows a statistically significant difference in the subdimension of life in nature according to variables of gender, warning of those who throw trash on the ground and growing flowers at home. This significant difference is in favor of students of girls, those who warn throwing garbage on the ground and those who grow flowers at home. Environmental awareness of primary school students shows a significant difference according to the variable of collecting waste for recycling in favor of those who collect waste for recycling in general total and sub-dimension of life in nature. Environmental awareness of primary school students shows a significant difference according to the variable of thinking whether it is appropriate to feed animals at home in favor of those who think that it is appropriate to feed animals at home in the general total and sub-dimensions of life in nature and environmental responsibility. Environmental awareness of primary school students shows a statistically significant difference according to the class variable in subdimensions of continuity of living things and transformable energy resources and their use. Environmental awareness of primary school students show a statistically significant difference in environmental responsibility sub-dimension according to the father education level variable. Environmental awareness of primary school students does not show a statistically significant difference with respect to the mother education level and whether they have pets at home or not.