نقيب العطاس وموقفه من الطرق الصوفية بأرخبيل الملايو (ماليزيا حالياً)

Abstract

اعتقد سيد نقيب العطاس أن الإسلام جاء إلى أرخبيل الملايو عن طريق العـرب حيـث اعتـبر ابتـداء مـن القـرن ً التصوف والطرق الصـوفية جعلـت الإسـلام في عصـره الـذهبي في هـذه القـارة الرابع عشر حتى القرن السابع عشر، وذلك عن طريق حركة ترجمة واسعة من اللغة العربية إلى اللغـة الملايويـة مـن قبـل الصـوفيين الملايـويين مثـل حمـزة الفنصـوري، حيـث حولـوا النظـرة للعـالم (weltanschauung)إلى رؤيــة الإســلام للوجــود. وهــذه الرؤيــة صــدقت الميثــاق بــين الخــالق والمخلــوق كمــا ورد في الآيــة القرآنيــة [ 7:172 ].وقــد قــدم العطــاس نظريــة أســلمة المعرفــة للقضاء على آثار الغربيين وحاول إحياء ممارسـة التصـوف في ماليزيـا مـن خـلال التأكيـد علـى انكه مرتبــة الإحســان والــتي هــي أعلــى مســتوى للعبــادة كمــا ذكــر في حــديث جبريــل عليــه السلام. و ذكر العطاس أن هناك تسع طرق صوفية مورست في أرخبيل الملايو حيث انتشرت ثــلاث منهــا علــى نطــاق واســع: القادريــة، والنقشــبندية، والأحمديــة. وكــان العطــاس يــرى أن ظهـور الطـرق الصـوفية المزيفـة مثـل التسـليم، وانتشـار فقـدان الأدب بـين السـلطات في الإدارة الدينية الماليزية التي أنشأت إدارات دينية منفصلة في كـل ولايـة في ماليزيـا ممـا أدى إلى تراجـع التصوف و أنشطة الطرق الصوفية في ماليزيا. وبناء على ذلك، اقترح العطاس أن هذه المسـألة يمكـن حلهـا بإدخـال طريقـة جديـدة للتعلـيم الـتي قـدمها كأسـلمة المعرفـة حيـث وصـلت إلى الواقع مع إنشاء المعهد العالمي للفكر والحضارة الإسلامية الذي عرف باسم إستاكNakîb el-Attâs, İslam'ın Arabistan'dan Malay Takımadalarına geldiğini ve 14. yüzyıl ile 17. yüzyıl arasında Hamzah Fansuri gibi bazı Malay sufiler tarafından başlatılan tercüme faaliyetlerinin de etkisiyle İslam'ın Malay Takımadalarında altın çağını yaşadığını öne sürmüştür. Tasavvuf alimleri dünya görüşlerini (weltanschauung) A'râf sûresi 172. ayette bahsedilen insan ile Rabb arasındaki ezelî antlaşma (mîsâk) çerçevesinde İslamî dünya görüşüne çevirmişlerdir. Nakîb el-Attas, Batılılaşmayı ortadan kaldırmak için "ilmin islamîleştirilmesi" teorisini ortaya koymuş ve Malezya'da tasavvufî uygulamaların ihyâ edilmesini amaçlamıştır. el-Attas, tasavvufun İslam'ın manevi boyutunu ve tek tanrılı bir din oluşunu yansıtan Cibrîl hadisinde bahsedilen en yüksek müslümanlık seviyesi olan "ihsan" mertebesi olduğunu vurgulamaktadır. El-Attas, Malay Takımadalarında dokuz tasavvufî tarikatın varlığından bahsederek bunlardan sadece Kadiriyye, Nakşibendiyye ve Ahmediyye'nin geniş çapta yayıldığını belirtmiştir. El-Attas, Malezya'daki Tasawwuf ve Sufi Tarikatlarının imhasına yol açan sebepleri ortaya koyuyor. Taslim gibi sahte Sufi Tarikatları ve Malezya'daki her ilçede birden fazla dini bölüm kuran Malezya dini dairesince otoriteler arasında yayılan edep kaybı var. Al Attas'ın önerdiği üzere, bu sorunun bilginin İslamlaştırılması olarak sunduğu bilgi arayışına yeni bir yol getirerek çözülebileceğini söyledi. ISTAC olarak bilinen Uluslararası İslami Düşünce ve Medeniyet Enstitüsünü kurduğunda gerçek oldu.Syed Naquib Al Attas believes that Islam came to the Malay Archipelago through Arab whereby it is through Tasawwuf and Tarekat Sufiyah converting Islam into the golden age in this continent beginning from 14th to 17th century with massive translation movement from Arabic to the Malay language by Malay Sufis like Hamzah Fansuri shifting their Worldview (weltanschauung) into Islamic Worldview grasping primordial covenant (mithaq) between Man and God referring to the Quranic verse [7:172]. He introduces theory Islamization of Knowledge to eliminate Westernization and tries to revive Tasawwuf practice in Malaysia by emphasizing it is the stage of Ihsan, the highest level of Muslim mentioned in Hadith Gabriel which reflecting spiritual dimension of Islam portraying monotheistic religion. Al Attas simplified there are nine Sufi Orders practised in the Malay Archipelago whereby only three of the them are widely spread: Qadiriyyah, Naqshbandiyah, Ahmadiyyah. Al Attas reveals the counterfeit Sufi orders such as Taslim and loss of adab that spread between authorities in the Malaysian religious department that established several religious departments in every district in Malaysia which resulted in dismantling Tasawwuf and Sufi Orders in Malaysia. As suggested by Al Attas that this issue enable to resolve by introducing a new way of seeking knowledge that he presented as Islamization of knowledge where it came to reality with the establishment of the International Institute of Islamic Thought and Civilization, known as ISTAC.