SF-12 sağlık anketi'nin kronik hastalıklı bireylerde güvenirlik ve geçerliğinin incelenmesi

Abstract

Çalışma 5 kronik hastalık grubunda (diyabet, kanser, kronik böbrek yetmezliği, kronik kalp hastalığı ve Kronik Obstrüktif akciğer hastalığı) yaş ortalaması 57.6 ve %57.3'ü erkek olan 300 hastada yapılmıştır. Güvenirlik için Cronbach alpha ve madde-faktör korelasyon katsayısı incelenmiştir. Geçerlikte doğrulayıcı faktör analizi, benzeşim/ ayrışım geçerliği ve bilinen grup geçerliği kullanılmıştır. Bilinen gruplar geçerliğinde fiziksel sağlık (PCS) ve mental sağlık (MCS) skorları hastalık grupları, ek hastalık varlığı, engel varlığı, yardımcı araç kullanma durumu, depresyon sınıflaması ve yaş ile karşılaştırılmıştır. Benzeşim/ayrışım geçerliği için SF-12 ile Nothingham Sağlık Profili (NHP) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) arasındaki korelasyona bakılmıştır. Cronbach alpha güvenirlik katsayıları fiziksel alt boyutu için 0.93, mental alt boyutu için 0.90 olup; düzeltilmiş madde-toplam korelasyon katsayıları fiziksel boyutta 0.53-0.86; mental boyutta 0.66-0.78 arasında değişmektedir. DFA analizinde SF-12'nin orijinal kavramsal yapısına uygun şekilde fiziksel ve mental sağlık alt boyutlarından oluşan iki faktörlü bir yapıda olduğu, uyum indekslerinin yeterli olduğu ve tatmin edici düzeylerde yakınsak ve ıraksak geçerliğinin olduğu saptanmıştır. SF-12'nin 8 alt bileşeninin PCS ve MCS ile korelasyonları PCS ve MCS arasındaki korelasyon, SF-12 ve NHP, SF-12 ve BDÖ arasındaki korelasyonlar SF-12'nin benzeşim-ayrışım geçerliğini destekler niteliktedir. SF-12'de yer alan PCS ve MCS ortalama puanları, bilinen gruplar geçerliğini doğrular şekilde kronik hastalık grupları, engel varlığı, yardımcı araç kullanımı, depresyon şiddeti ve yaş grupları arasında ayırım yapmada iyi performans göstermiştir. Sonuç olarak mevcut çalışmada Türkçe SF-12 kronik hastalıklı bireylerde sağlık ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir araç olduğu ortaya konmuştur.

The study was conducted in 300 patients in 5 chronic disease groups (diabetes, cancer, chronic kidney failure, chronic heart disease and Chronic Obstructive Pulmonary Disease) with an average age of 57.6 and 57.3% of whom were male. Cronbach's alpha and item-factor correlation coefficient were examined for reliability. Confirmatory factor analysis, convergent/discriminant validity and known group validity were used in validity. For convergent/discriminant validity, the correlation between SF-12 and Nothingham Health Profile (NHP) and Beck Depression Inventory (BDI) was examined. Physical health (PCS) and mental health (MCS) scores were compared with disease groups, presence of comorbidities, presence of disabilities, use of assistive devices, depression classification and age, in accordance with known group validity. Cronbach alpha reliability coefficient was 0.93 for the physical dimension and 0.90 for the mental dimension; corrected item-total correlation coefficients were between 0.53 and 0.86 in the physical dimension; It varied between 0.66 and 0.78 in the mental dimension. In the CFA analysis, it was determined that the SF-12 has a two-factor structure consisting of physical and mental health subscales in accordance with its original conceptual structure, its fit indices are sufficient, and it has convergent and divergent validity at satisfactory levels. The correlation of the 8 subcomponents of SF-12 with PCS and MCS, the correlation between PCS and MCS, the correlations between SF-12 and NHP, SF-12 and BDI support the convergent-discriminant validity of SF-12. PCS and MCS mean scores in the SF-12 showed good performance in distinguishing between chronic disease groups, presence of disability, use of assistive devices, depression severity and age groups, confirming the validity of known groups. In conclusion the Turkish version of SF12 is a reliable and valid instrument to assess health or quality of life on patients with chronic diseases.