Okul yöneticilerinin öğretmenlerce algılanan otantik liderlik davranışları ile öğretmenlerin duygusal emek davranışları arasındaki ilişki

Abstract

Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin öğretmenlerce algılanan otantik liderlik davranışları ile öğretmenlerin duygusal emek davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evreninde, 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında İstanbul ili Tuzla ilçesindeki okullarda görev yapan 4235 öğretmen bulunmaktadır. Örnekleme dahil olan gönüllü öğretmenler ise 426 kişiden oluşmaktadır. İlişkisel tarama modeli kullanılan bu nicel araştırmada, veri toplama sürecinde "Demografik Bilgi Formu", "Otantik Liderlik Ölçeği" ve "Duygusal Emek Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin duygusal emek davranışları ve derin rol yapma alt boyutunun cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediği, yüzeysel rol yapma ve doğal davranışlar alt boyutlarında anlamlı farklılaştığı bulunmuştur. Ayrıca, katılımcı öğretmenlerin medeni durumlarına göre duygusal emek düzeyinde ve alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yaş değişkenine göre genel duygusal emek düzeyinde ve doğal davranış alt boyutunda anlamlı farklılıklar görülürken, yüzeysel ve derin rol yapma alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Eğitim durumuna göre katılımcı öğretmenler arasında yüzeysel rol yapma alt boyutunda anlamlı bir fark bulunurken, derin rol yapma ve doğal davranışlar alt boyutlarında fark bulunmamıştır. Okul müdürlerinin otantik liderlik davranışlarına yönelik anaokulu öğretmenlerinin algıları, lise öğretmenlerine göre daha yüksek bulunmuştur. Otantik liderliğin alt boyutlarından öz farkındalık, bilgiyi dengeli değerlendirme ve içselleştirilmiş ahlak anlayışı ile duygusal emek davranışları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İlişkilerde şeffaflık boyutu ile duygusal emek davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Öğretmenlik mesleğini kendi isteği ile tercih eden öğretmenlerin aile ve çevre etkisiyle tercih edenlere göre doğal davranış sergileme boyutunun yüksek çıktığı tespit edilmiştir. Bu durumda ortaöğretim sürecinde etkili rehberlik faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ile meslek tercihinde öğrencilerin tercihlerinin ön plana çıkarılması önerilmektedir.

The purpose of this research is to examine the relationship between school managers authentic leadership behaviors perceived by teachers and teachers emotional labor behaviors. In the universe of the research, there are 4235 teachers working in schools in Tuzla district of Istanbul province in the 2022-2023 academic year. Volunteer teachers included in the sample consisted of 426 people. In this quantitative research using relational screening model, "Demographic Information Form", "Authentic Leadership Scale" and "Emotional Labor Scale" were used in the data collection process. As a result of the research, it was found that teachers' emotional labor behaviors and deep acting sub-dimension did not differ significantly according to gender, while they differed in the sub-dimensions of surface acting and genuine emotions. In addition, no statistically significant difference was found in the level of emotional labor and its sub-dimensions according to the marital status of the participant teachers. According to the age variable, significant differences were found in the general emotional labor level and genuine emotions sub-dimension, while no significant differences were found in the superficial and deep acting sub-dimensions. According to the educational level, there was a significant difference between the participant teachers in the superficial role-playing sub-dimension, while there was no significant difference in the deep acting and genuine emotions sub-dimensions. Kindergarten teachers' perceptions of authentic leadership behaviors of school principals were found to be higher than high school teachers' perceptions. A positive and significant relationship was found between authentic leadership sub-dimensions of internalized moral perspective, balanced processing and self-awareness and emotional labor behaviors. No significant relationship was found between relational transparency and emotional labor behaviors. It was observed that teachers who chose the teaching profession voluntarily had a higher level of genuine emotions than those who chose the teaching profession with the influence of family and environment. In this case, it is recommended that effective guidance activities should be carried out in the secondary education process and students' preferences should be prioritized in career choice.