Merleau-Ponty'de Klasik ve Modern Dünya Ayrımı Bağlamında Algının Konumu

Abstract

Merleau-Ponty, Husserl’in fenomenolojisine Heidegger’in fundamental ontolojisi üzerinden eğilir. Merleau-Ponty’nin üzerinde durduğu esas konulardan biri ‘algı’ kavramı ve onun uzantılarıyla ilgilidir. O algının, insanın hakikat tecrübesindeki belirleyici rolünü göstermesi açısından sanat eserlerini özellikle resmi yorumlar. Yine bu bağlamda Merleau-Ponty insanı, yaşadığı dünyayla, içinde var olduğu uzamla, diyalog içinde olduğu diğer canlılarla olan bağını yeniden gözden geçirmeye çağırır. Duyumsal tecrübelerin hak ettiği değerin onlara verilmediğini düşünür. Düşünce tarihinde algının ve duyumsal tecrübenin ne zaman ikincilleştirildiği sorusunu sorar. Bu soruyla birlikte klasik dünya ve modern dünya diye isimlendirdiği bir ayrıma gider. Bu ayrımla onun yapmak istediği algının ve duyumsal tecrübenin zaman içerisinde nasıl alımlandığını göstermektir. Aklı esas alan klasik dünyanın algıyı esas alan modern dünyadan farklılaştığını özellikle Aristoteles, Descartes ve Husserl analizleri üzerinden gösterir. Modern dünyanın klasik dünyandan nasıl farklılaştığını özellikle sanat (resim) irdelemesi üzerinden gösterir. Bu makalemizde Merleau-Ponty’nin klasik dünya ve modern dünya ayrımlarına yönelik analizlerini değerlendireceğiz.

Merleau-Ponty approaches Husserl’s phenomenology through Heidegger's fundamental ontology. One of the main issues Merleau-Ponty focuses on is related to the concept of ‘perception’ and its extensions. He interprets works of art, especially formally, in terms of showing the decisive role of perception in the human experience of truth. Again in this context, Merleau-Ponty calls on humans to reconsider their connection with the world they live in, the space they exist in, and other living beings they are in dialogue with. He thinks that sensory experiences are not given the value they deserve. He asks the question of when perception and sensory experience were subordinated in the history of thought. With this question, he makes a distinction that he calls the classical world and the modern world. What he wants to do with this distinction is to show how perception and sensory experience have been received over time. He shows that the classical world, which is based on reason, differs from the modern world, which is based on perception, especially through the analyses of Aristotle, Descartes, and Husserl. He shows how the modern world differs from the classical world, especially through the examination of art (painting). In this article, we will evaluate Merleau-Ponty’s analyses of the distinctions between the classical world and the modern world.