Zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışı ile sosyal kaytarma ilişkisinde dönüşümcü liderliğin aracı etkisi: Ankara'da özel bir hastanede uygulama

Abstract

Örgütsel davranış konularının karanlık yönünü temsil eden zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışı gibi arzu edilmeyen davranışlar örgüt yaşamında çalışanlarda olumsuz iş tutumlarına neden olacaktır. Örgütler için arzu edilmeyen bu davranışların etkilerinin azaltılması örgütlere ve çalışanlara daha kaliteli bir iş ortamı ve daha kaliteli bir iş yaşamı sunacaktır. Örgütler performanslarına artırma yönünde eylemlerde bulunurken olumsuzlukların azaltılması da iş performansının artmasına neden olacaktır. Bu çalışmada zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışının sosyal kaytarma üzerindeki etkisinde dönüşümcü liderliğin aracı etkisi araştırılmıştır. Araştırma kapsamında Ankara'da bir özel hastanede çalışan doktor, hemşire ve idari görevlerde bulunan 300 personele anket uygulanmıştır. Anket sonuçları SPSS24 ve AMOS24 programları ile analiz edilmiştir. Çalışmaların bulguları kapsamında zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışının dönüşümcü liderlik üzerinde negatif ve anlamlı (β = -0,126, p<0,05), dönüşümcü liderliğin sosyal kaytarma üzerinde pozitif ve anlamlı (β = 0,118, p <0,05) ile zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışının sosyal kaytarma üzerinde pozitif ve anlam (β=0,539, p<0,05) etkiler tespit edilmiştir. Ayrıca zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışının sosyal kaytarma üzerindeki etkisinde dönüşümcü liderliğin kısmi aracılık etkisi tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında bulgular yorumlanmış ve gelecekte yapılacak çalışmalara tavsiyelerde bulunulmuştur.

Undesirable behaviors such as compulsory organizational citizenship behavior, which represents the dark side of organizational behavior issues, will cause negative work attitudes in employees in organizational life. Reducing the effects of these behaviors, which are undesirable for organizations, will provide organizations and employees with a higher quality work environment and a higher quality work life. While organizations take actions to increase their performance, reducing the negativities will lead to an increase in business performance. In this study, the mediating effect of transformational leadership on the effect of compulsory organizational citizenship behavior on social loafing was investigated. Within the scope of the research, a questionnaire was applied to 300 personnel working in a private hospital in Ankara, doctors, nurses and administrative staff. Survey results were analyzed with SPSS24 and AMOS24 programs. Within the scope of the findings of the studies, it is seen that compulsory organizational citizenship behavior is negative and significant on transformational leadership (β=-0.126, p<0.05), transformational leadership is positive and significant on social loafing (β=0.118, p<0.05) and compulsory organizational citizenship behavior is positive and significant (β=0.539, p<0.05) effects on social loafing were determined. In addition, a partial mediation effect of transformational leadership was determined in the effect of compulsory organizational citizenship behavior on social loafinf. Within the scope of the study, the findings were interpreted were made for future studies.