Okul etkililiğini yordayan iki faktör: Teknolojik liderlik ve örgütsel çeviklik

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışları ile örgütsel çevikliğin birlikte, okul etkililiğini yordayıp yordamadığını belirlemektir. Bu araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan tüm ilçelerdeki kamu okullarında görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi amaçlı örneklem yöntemlerinden uygun örneklem yöntemiyle seçilmiş ve toplam 588 öğretmenden veri toplanmıştır. Verilerin toplanmasında ''Okul Müdürlerinin Teknolojik Liderlik Davranış Ölçeği'', ''Okul Etkililiği Ölçeği'' ve ''Örgütsel Çeviklik Ölçeği'' kullanılmıştır. Verilerin analizi işleminden önce normallik ve güvenirlik değerleri hesaplanmıştır. Verileri normal dağılım gösterdiği belirlenmiş ve parametrik testlerin uygulamasına geçilmiştir. Araştırmada t- testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), aracılık modeli analizi, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Analiz sonucunda öğretmenlerin okul etkililiği algıları ve örgütsel çeviklik algıları "yüksek" düzeyde iken; teknolojik liderlik algıları "çok yüksek" düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul etkililiği değişkeninde yaşa ve kıdeme göre anlamlı farklılık bulunurken, diğer değişkenlere göre anlamlı farklılık bulunamamıştır. Teknolojik liderlik değişkeninde de yaşa ve kıdemlere göre anlamlı farklılık bulunurken, diğer değişkenlere göre farklılık bulunmamıştır. Son olarak örgütsel çeviklik değişkeninde ise yaşa ve kıdeme göre anlamlı farklılık bulunurken, diğer değişkenlere göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin okul etkililiği ile teknolojik liderlik algıları arasında orta düzeyde ve pozitif yönlü, okul etkililiği ile örgütsel çeviklik algıları arasında ise yüksek düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca öğretmenlerin teknolojik liderlik ile örgütsel çeviklik algıları arasında yüksek düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Bulgulara göre okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışları, öğretmenlerin okul etkililiği algılarını anlamlı; okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışları, öğretmenlerin örgütsel çeviklik algılarını anlamlı bir şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Teknolojik liderlik, okul etkiliğini ve örgütsel çevikliği doğrudan etkilediği ve yine örgütsel çevikliğin okul etkililiğini doğrudan etkilediği tespit edilmiştir. Teknolojik liderlik, okul etkililiğini hem doğrudan hem de örgütsel çeviklik aracılığıyla etkilemektedir. Öğretmenlerin örgütsel çeviklik algılarının okul etkililiği algılarını anlamlı; öğretmenlerin okul etkililiği algılarını sırayla en fazla teknolojik liderlik ve örgütsel çeviklik anlamlı bir şekilde yordadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

The purpose of this study is to determine whether school principals' technological leadership behaviors and organizational agility predict school effectiveness based on teacher perceptions. In this context, relational survey method was used in the research. The study's population consists of teachers working at public schools in all districts of the Istanbul European Region. The convenient sampling method, one of the purposeful sampling methods, was used to select the study's sample, and data were collected from a total of 588 teachers. In data collection, "Technological Leadership Behavior Scale of School Principals", "School Effectiveness Scale" and "Organizational Agility Scale" adapted into Turkish'' were used. Normality and reliability parameters were calculated before the data was analyzed. The data was found to have a normal distribution, hence parametric tests were used. The t- test, one-way analysis of variance (ANOVA), mediation analysis, correlation, and regression analyses were used in the study. As a result of the analysis, teachers' perceptions of school effectiveness and organizational agility are "high," level while perceptions of technological leadership are "very high" level. While there was a significant difference in the school effectiveness variable based on age and seniority, no significant differences were found in the other variables. While there was a significant difference according to age and seniority in the technological leadership variable, no difference was found according to other variables. Finally, in the organizational agility variable, while there was a significant difference according to age and seniority, no significant difference was found according to other variables. There is a medium level and positive relationship between teachers' school effectiveness and their perceptions of technological leadership, and a high level and positive relationship between school effectiveness and organizational agility perceptions. In addition, there is a high-level and positive significant relationship between teachers' perceptions of technological leadership and organizational agility. According to the findings, it was determined that the technological leadership behaviors of the school principals predicted the teachers' perceptions of school effectiveness significantly, and the technological leadership behaviors of the school principals significantly predicted the teachers' organizational agility perceptions. Technological leadership has been found to have a direct impact on school effectiveness and organizational agility, and organizational agility has a direct impact on school effectiveness. Technological leadership affects school effectiveness both directly and through organizational agility. It was concluded that technological leadership and organizational agility, respectively, significantly predicted teachers' perceptions of school effectiveness.