İstanbul Havalimanının Hava Yolu Ulaşımındaki Yeri ve Öneminin Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırmada İstanbul Havalimanı'nın dünya havalimanları arasındaki yeri ve önemi bağlamında seçilen 10 önemli transfer merkezi değerlendirilmiş ve İstanbul Havalimanı ile karşılaştırılmıştır. İstanbul Havalimanı, 1,4 milyon metrekarelik terminal binası ve 3 faal pistiyle, başlangıçta yıllık 90 milyon yolcu kapasitesiyle hizmet vermektedir. Tüm fazları tamamlandığında, 200 milyon yolcu kapasitesi ve 6 pistle dünyanın en büyük havalimanlarından biri olacaktır. Mevcut durumda, 2024 yılında 17,1 milyon iç hat ve 62,8 milyon dış hat yolcusu ile toplamda 79,9 milyon yolcuya hizmet vermiştir. Aynı yıl, toplamda 517.285 uçuş gerçekleştirilmiş ve 1,5 milyon ton kargo taşınmıştır. Türk Hava Yolları'nın (THY) ana merkezi olan havalimanı, dünya çapında 280'den fazla destinasyona doğrudan uçuş sağlayarak, Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Afrika arasında stratejik bir geçiş noktası olarak konumlanmıştır. İstanbul Havalimanı, geniş uçuş ağı, modern altyapısı ve sürdürülebilirlik uygulamalarıyla, Londra Heathrow, Paris Charles de Gaulle, Frankfurt ve Dubai Uluslararası gibi havalimanlarıyla rekabet edebilecek potansiyele sahiptir. Gelecekte, tam kapasiteye ulaştığında Amsterdam Schiphol, Hong Kong Uluslararası ve Hartsfield-Jackson Atlanta gibi büyük havalimanlarını geride bırakması beklenmektedir. Günümüzde İstanbul Havalimanı'na ulaşımda mevcut metro hattının (Gayrettepe-İstanbul Havalimanı Metro Hattı) yetersiz kalması ve şehrin diğer bölgelerinden havalimanına ulaşımın metro hattı ile sağlanamaması nedeniyle ulaşım altyapısı ve bağlantılarının geliştirilmesi, havalimanının rakipleriyle olan rekabetinde önemli bir avantaj elde edebilmesi için önem arz etmektedir. Bu çalışmada, İstanbul Havalimanı'nın mevcut durumu, rekabet avantajları, gelecekteki projeksiyonları ve küresel havacılık endüstrisindeki önemi detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca İstanbul Havalimanı; ulaşım altyapısı ve bağlantı olanakları, kullanıcı deneyimi ve hizmet kalitesi bağlamında uluslararası havalimanlarıyla karşılaştırılarak ele alınmıştır.This study evaluates 10 major transfer hubs selected within the context of Istanbul Airport's position and significance among the world's prominent transfer centers and airports. SWOT analyses were conducted to compare Istanbul Airport with these hubs. Istanbul Airport, with its 1.4 million square meter terminal building and 3 active runways, initially served with an annual passenger capacity of 90 million. Upon completion of all phases, it is poised to become one of the world's largest airports, with a potential passenger capacity of 200 million and 6 runways. In 2024, the airport served a total of 79,9 million passengers, including 17,1 million domestic and 62,8 million international passengers. In the same year, a total of 517,285 flights were handled and 1.5 million tons of cargo were transported. As the main hub of Turkish Airlines (THY), the airport offers direct flights to over 280 destinations worldwide, positioning itself as a strategic transit point between Europe, Asia, the Middle East, and Africa. With its extensive flight network, modern infrastructure, and sustainability practices, Istanbul Airport has the potential to compete with airports like London Heathrow, Paris Charles de Gaulle, Frankfurt, and Dubai International. In the future, upon reaching full capacity, it is expected to surpass major airports like Amsterdam Schiphol, Hong Kong International, and Hartsfield-Jackson Atlanta. Today the current metro line (Gayrettepe-Istanbul Airport Metro Line) is inadequate to reach Istanbul Airport and the airport cannot be reached from other parts of the city by metro line, it is important to improve the transport infrastructure and connections in order for the airport to gain a significant advantage in its competition with its competitors. In this study, the current status of Istanbul Airport, its competitive advantages, future projections and its importance in the global aviation industry are analysed in detail. In addition, Istanbul Airport is analysed in terms of transport infrastructure and connectivity, user experience and service quality in comparison with international airports.