Türkiye’de Palyatif Bakım Hizmetlerinin Organizasyonuna Yönelik Bir Değerlendirme

Abstract

Amaç: Palyatif bakım; tedavisi olmayan ya da uzun süreli tedaviye ihtiyaç duyulan kronik hastalıklarda, bireyin mevcut hastalıkla uyumunu sağlayarak yaşam kalitesini optimal düzeye çıkarmaya ve/veya optimal düzeyde idamesini sağlamaya dönük çabalar bütünüdür. Bu çalışma ile palyatif bakım ile ilişkili uluslararası düzenlemelerde yer verilen öneriler ile ülkemizde mevcut mevzuat çerçevesince yürütülmeye çalışılan palyatif bakım hizmetlerine ait değerlendirmenin yapılması ve gereksinimler çerçevesince bir model önerisinde bulunulmaya çalışılacaktır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma ile palyatif bakım hizmetlerine ait mevcut durumun yorumlanması amaçlandığı için nitel araştırma türlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak doküman analizi kullanılmıştır. Bu araştırmada “Palyatif Bakım Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönerge” ile Dünya Sağlık Örgütünün “Palyatif Bakımın ve Semptomların Giderilmesinin Temel Sağlık Hizmetlerine Entegre Edilmesi: Planlayıcılar, Uygulayıcılar ve Yöneticiler İçin Bir Kılavuz” resmi belgeleri kullanılarak değerlendirme yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaların değerlendirilmesinde kullanılan alt başlıklar politika/yasal düzenlemeler, eğitim, hizmet sunumu, ilaç yönetimi, araç/ekipman yönetimi, insan kaynakları yönetimi, hizmete erişim, yasal yükümlülükler ve çıktılar kapsamında değerlendirilecektir. Bu kapsamda yazar tarafından dokuz ana başlıkta toplamda yirmi dört alt gösterge belirlenmiştir. Belirlenen 24 alt göstergenin %54’üne kısmen ya da tamamen uyum sağlandığı, %25’inde uyumsuz olduğu, %21’inde ise belirsizlik tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmadan elde edilen sonuçlar ışığında, palyatif bakım hizmetlerinin uluslararası düzenlemelerde önerilen veriler ile mevcut ulusal mevzuatımız değerlendirildiğinde palyatif bakım hizmetlerinin işleyişinin büyük ölçüde önerilen standartlara uygun olmadığı; hizmetin geliştirilmesine yönelik ulusal düzenlemelerin ivedilikle ele alınıp plan ve programların hayata geçirilmesi önerilir.

Purpose: Palliative care is a set of efforts aimed at increasing the quality of life to the optimal level and/or ensuring its maintenance at the optimal level by ensuring the adaptation of the individual with the existing disease in chronic diseases that do not have palliative care treatment or that require longterm treatment. With this study, it will be tried to evaluate the palliative care services that are tried to be carried out within the framework of the current legislation in our country, with the recommendations included in the international regulations related to palliative care, and propose a model within the framework of the requirements. Method: Since this research aims to interpret the current situation of palliative care services, it was designed with a case study, one of the qualitative research types. Document analysis was used as a data collection method in the research. In this study, an evaluation was made using the official documents of the "Directive on the Practice Procedures and Principles of Palliative Care Services" and the World Health Organization's "Integrating palliative care and symptom relief into primary health care services: a guide for planners, practitioners, and administrators". Results: The subtitles used in the evaluation of the studies will be evaluated within the scope of policy/legal regulations, education, service delivery, drug management, vehicle/equipment management, human resources management, access to service, legal obligations and outputs. In this context, a total of twenty-four sub-indicators were determined by the authors under nine main headings. It was determined that 54% of the 24 sub-indicators were partially or completely compliant, 25% were inconsistent, and 21% were uncertain. Conclusion: In the light of the results obtained from the study, when the data suggested in the international regulations and our current national legislation are evaluated, the operation of palliative care services is not in accordance with the recommended standards to a large extent; it is recommended that national regulations for the development of the service be urgently addressed and plans and programs implemented.