Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile kişilik özellikleri ve sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmada, lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile kişilik özellikleri ve sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma modellerinden korelasyon yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunun evreni tüm lise öğrencilerini kapsamaktadır. Çalışma örneklemi ise 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı içerisinde İstanbul ili Ümraniye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı özel bir lisede okuyan 400 öğrenci (200 kadın ve 200 erkek) oluşturmaktadır. Araştırmada "Beş Faktör Kişilik Ölçeği", "Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği" ve "Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Veri seti normal dağılım gösterdiği için ikili grupların karşılaştırılmasında t testi, ikiden fazla değişken gruplarının karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Farklılığın anlamlı bulunması durumunda LSD (Çoklu Karşılaştırma) testi uygulanmıştır. Ayrıca veriler yordanma noktasında regresyon analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda sosyal medya bağımlılığı ile sosyal görünüş kaygısı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucu tespit edilmiştir. Kişilik özellikleri ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılan analiz sonucunda yumuşakbaşlılık, özdenetimlilik, nörotiklik ve deneyimlere açıklık alt boyutları ile sosyal medya bağımlısı olma durumları arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca dışa dönüklüğün, öğrencilerin sosyal medya bağımlılıklarını anlamlı düzeyde yordadığı b aşka bir ifadeyle sosyal medya bağımlılığına ilişkin toplam varyansın %62'sini dışadönüklük açıklamaktadır. Öğrencilerin sosyal medya bağımlılıklarını yumuşak başlılık, özdenetimlilik, nörotiklik ve deneyimlere açıklık alt boyutları anlamlı şekilde yordamamaktadır. Sosyal görünüş kaygısının, öğrencilerin sosyal medya bağımlılığı düzeylerini anlamlı düzeyde yordadığı görülmektedir. Başka bir ifadeyle sosyal medya bağımlılığına v ilişkin toplam varyansın %65'ini sosyal görünüş kaygısı açıklamaktadır. Araştırmanın bulguları, alanyazın ve araştırmalar ışığında tartışılmış, öneriler sunulmuştur.

In this study, the relationship between social media addiction and personality traits and social appearance anxiety was examined in high school students. The correlation method, one of the quantitative research models, was used in the study. The universe of the study group includes all high school students. The study sample consists of 400 students (200 women and 200 men) studying in a private high school affiliated to the Ümraniye District Directorate of National Education in Istanbul in the 2020- 2021 academic year. "Five Factor Personality Scale", "Social Media Addiction Scale" and "Social Appearance Anxiety Scale" were used in the study. Since the data set has a normal distribution, the t-test was used for the comparison of binary groups, and one-way analysis of variance (ANOVA) was used to compare groups of more than two variables. If the difference was found to be significant, LSD (Multiple Comparison) test was applied. In addition, the data were subjected to regression analysis at the point of prediction. As a result of the research, it was determined that there is a positive and significant relationship between social media addiction and social appearance anxiety. As a result of the analysis carried out to determine the relationship between personality traits and social media addiction, it was determined that there was a positive low-level significant relationship between the sub dimensions of agreeableness, self-control, neuroticism, openness to experiences and social media addiction. In addition, extroversion significantly predicts students' social media addiction, in other words, extroversion explains 62% of the total variance in social media addiction. The sub-dimensions of agreeableness, self control, neuroticism and openness to experiences do not significantly predict students' social media addictions. It is seen that social appearance anxiety significantly predicts students' social media addiction levels. In other words, social vii appearance anxiety explains 65% of the total variance regarding social media addiction. The findings of the research were discussed in the light of the literature and research, and suggestions were presented.