Kronik hastalığı olan bireylerde E-sağlık okuryazarlık düzeyleri ile hasta aktivasyon düzeylerinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışma kronik hastalığı olan bireylerin e-Sağlık okuryazarlık düzeyleri ve hasta aktivasyon düzeylerini incelemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma Mart-Eylül 2021 tarihleri arasında İstanbul'da Avrupa yakasında hizmet vermekte olan bir Eğitim Araştırma Hastanesi'nin Dâhiliye polikliniğine başvuran kronik hastalığı olan 307 hasta ile veri toplama işlemi gerçekleştirildi. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, e-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Hasta Aktivasyonu Ölçeği (PAM) ile yüz yüze görüşme yoluyla toplandı. Hastaların yaş ortalamsı 47,78±11,27 yıl olup kronik hastalık süre ortalaması 72,94±56,43 aydır. Hastaların %51,5'i erkek, %79,5'i evli %29'u ilköğretim mezunu, %30,3'ü ev hanımı, %48,5'inin gelir gidere eşittir. Hastaların %62,2'si sağlık durumunu orta olarak değerlendirmekte, %40,4'ünün diyabet ve %30,6'sının hipertansiyon hastalığı bulunmaktadır. Hastaların, %70,4'ünün evinde bilgisayar ve %72'sinin evinde internet bulunmakta; %99,7'si akıllı cep telefonu kullanmakta ve %93,8'inin cep telefonunda internet bulunmaktadır. Hastaların, %77,2'si günde 1-3 saat internet kullanmaktadır. Hastaların, %93,2'si internette sağlık bilgisi araştırmakta ve %30'u internette sağlık bilgisi araştırmayı yararlı bulumaktadır. e-Sağlık okuryazarlığı değeri ortalaması 23,3±5,32; PAM değeri ortalaması 28,88±15,54 bulunmuştur. Yaş ve kronik hastalık süresi ile e-Sağlık okuryazarlık puan ortalamaları arasında negatif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. e-sağlık okuryazarlık ile PAM arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Hastaların e-Sağlık okuryazarlık düzeyi orta ve aktiflik düzeyilerinin 1'de yer aldığı saptandı. Yaş ve kronik hastalık süresi artıkça e-sağlık okuryazarlık düzeyi azalmaktadır. Bunun yanı sıra, e-Sağlık okuryazarlık düzeyi arttıkça hasta aktifliğinin arttığı belirlendi.This study was done to investigate the e-Health literacy and patient activation levels of individuals with chronic diseases. This descriptive and cross-sectional study involved 307 patients with chronic diseases who administered to internal diseases polyclinic of a training research hospital in European side of Istanbul between March-September 2021. Data were collected by face-to-face interview using Personal Information Form, e-Health Literacy Scale and Patient Activation Measure (PAM). Mean age of the patients was 47,78±11,27 years and mean chronic disease duration was 72,94±56,43 months. Among the patients, 51,5% were male, 79,5% were married, 29% were primary school graduate, 30.3% were housewife, and income and expenses of 48,5% was equal. 62,2% of the patients defined their health states as moderate, 40,4% had diabetes and 30,6% has hypertension. Regarding internet accessibility, 70,4% of the patients had a computer at home, 99,7% used smart phones and 93,8% had internet connection on their phones; 77,2% of the patients used internet for 1-3 hoursa a day. It was determined that 93,2% of the patients searched for health information in internet and 30% thought searching health information in internet was helpful. Mean e-Health literacy score was found as 23,3±5,32; while mean PAM score was found as 28,88±15,54. There was a significant weak negative correlation between age, duration of chronic disease and mean e-Health literacy score. There was a significant weak positive correlation between e-Health literacy and PAM. Patients were determined to have moderne e-Health literacy and level 1 activation. As age and duration of chronic illness increase, the level of e-Health literacy decreases. Besides, it was determined that as e-Health literacy increased, patient activation also increased.