Ruhsal belirtiler, aleksitimi ve bilişsel üçlünün ortoreksiya nervoza eğilimi ile ilişkilerinin incelenmesi
Dosyalar
Tarih
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Erişim Hakkı
Özet
Bu tez çalışmasının amacı ruhsal belirtiler, aleksitimi ve bilişsel üçlünün ortoreksiya nervoza eğilimi ile ilişkilerinin incelenmesidir. Araştırmanın amacı doğrultusunda veri toplamak için Demografik Bilgi Formu, Kısa Semptom Envanteri (KSE), Perth Aleksitimi Ölçeği (PAÖ), Bilişsel Üçlü Envanteri (BÜE) ve Orto-11 Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi olarak toplum örneklemi kullanılmıştır. Araştırma yaş aralığı 18-63 olan 225 kadın (%74,3) ve 78 erkek (%25,7) olmak üzere toplam 303 katılımcıdan oluşmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 24.00 programı kullanılmıştır. Ruhsal belirtiler, aleksitimi, bilişsel üçlü ve ortoreksiya nervoza değişkenleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı analizi yapılmıştır. Ruhsal belirtiler, aleksitimi ve bilişsel üçlünün ortoreksiya nevroza belirtilerini yordama gücü düzeyinin tespiti için çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Ayrıca cinsiyet değişkeninin ruhsal belirtiler, aleksitimi, bilişsel üçlü ve ortoreksiya nevroza düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmak için Bağımsız Örneklemler T-Test Analizi yapılmıştır. Değişkenlerin medeni durum, gelir düzeyi, eğitim düzeyi ve yaş aralığı (18-24, 25-34, 35-44 ve 45-63) değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek için varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ortoreksiya nevroza puanı ile ruhsal belirtiler toplam ve alt faktörleri (somatizasyon, obsesif kompulsif belirtiler, hostilite, fobik anksiyete, kişilerarası duyarlılık, paranoid düşünce, psikotizm) puanları, aleksitimi toplam ve alt faktörleri (negatif duyguları tanıma zorluğu, pozitif duyguları tanıma zorluğu, negatif duyguları ifade zorluğu, pozitif duyguları ifade zorluğu, genel dışa vuruk düşünme) puanları ve bilişsel üçlü toplam ve alt faktörleri (benlik algısı, dünya algısı, gelecek algısı) puanları arasında istatistiksel olarak negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ruhsal belirtilerin depresyon ve anksiyete bozukluğu alt faktörleri ile ortoreksiya nervoza puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ortoreksiya nervoza puanının düşük olması eğilimin arttığını göstermektedir. Ruhsal belirtiler, aleksitimi ve bilişsel üçlü puanlarının yüksek olması belirti düzeyinin arttığını göstermektedir. Bu durum ortoreksiya nervoza eğilimi ile ruhsal belirtiler, aleksitimi ve negatif bilişsel üçlü ilişkisinde pozitif yönde korelasyonu ifade etmektedir. Obsesif kompulsif belirtilerin ve genel dışa vuruk düşünmenin ortoreksiya nervoza eğilimini pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur.
Bu tez çalışmasının amacı ruhsal belirtiler, aleksitimi ve bilişsel üçlünün ortoreksiya nervoza eğilimi ile ilişkilerinin incelenmesidir. Araştırmanın amacı doğrultusunda veri toplamak için Demografik Bilgi Formu, Kısa Semptom Envanteri (KSE), Perth Aleksitimi Ölçeği (PAÖ), Bilişsel Üçlü Envanteri (BÜE) ve Orto-11 Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi olarak toplum örneklemi kullanılmıştır. Araştırma yaş aralığı 18-63 olan 225 kadın (%74,3) ve 78 erkek (%25,7) olmak üzere toplam 303 katılımcıdan oluşmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 24.00 programı kullanılmıştır. Ruhsal belirtiler, aleksitimi, bilişsel üçlü ve ortoreksiya nervoza değişkenleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı analizi yapılmıştır. Ruhsal belirtiler, aleksitimi ve bilişsel üçlünün ortoreksiya nevroza belirtilerini yordama gücü düzeyinin tespiti için çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Ayrıca cinsiyet değişkeninin ruhsal belirtiler, aleksitimi, bilişsel üçlü ve ortoreksiya nevroza düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmak için Bağımsız Örneklemler T-Test Analizi yapılmıştır. Değişkenlerin medeni durum, gelir düzeyi, eğitim düzeyi ve yaş aralığı (18-24, 25-34, 35-44 ve 45-63) değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek için varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ortoreksiya nevroza puanı ile ruhsal belirtiler toplam ve alt faktörleri (somatizasyon, obsesif kompulsif belirtiler, hostilite, fobik anksiyete, kişilerarası duyarlılık, paranoid düşünce, psikotizm) puanları, aleksitimi toplam ve alt faktörleri (negatif duyguları tanıma zorluğu, pozitif duyguları tanıma zorluğu, negatif duyguları ifade zorluğu, pozitif duyguları ifade zorluğu, genel dışa vuruk düşünme) puanları ve bilişsel üçlü toplam ve alt faktörleri (benlik algısı, dünya algısı, gelecek algısı) puanları arasında istatistiksel olarak negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ruhsal belirtilerin depresyon ve anksiyete bozukluğu alt faktörleri ile ortoreksiya nervoza puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ortoreksiya nervoza puanının düşük olması eğilimin arttığını göstermektedir. Ruhsal belirtiler, aleksitimi ve bilişsel üçlü puanlarının yüksek olması belirti düzeyinin arttığını göstermektedir. Bu durum ortoreksiya nervoza eğilimi ile ruhsal belirtiler, aleksitimi ve negatif bilişsel üçlü ilişkisinde pozitif yönde korelasyonu ifade etmektedir. Obsesif kompulsif belirtilerin ve genel dışa vuruk düşünmenin ortoreksiya nervoza eğilimini pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur.
