Hamîd Kırîmî’nin Hayatına Dair Bir Değerlendirme ve Bilinmeyen Şiirleri

Abstract

Kırım, stratejik konumuyla her zaman dikkat çekmiş bir bölgedir. Asya’danAvrupa’ya geçiş noktasında olması nedeniyle İslamiyet ve tarikatlar erken dönemdeKırım’da faaliyetlerine başlamıştır. Yesevî dervişleri ile başlayan süreç Osmanlıdöneminde de tarikatların faaliyet alanları genişlemiş ve tarikatların çeşitliliğiartmıştır. Kırım’da edebî, ilmî, tasavvufî alanda çok önemli şahsiyetler yetişmiştir.Bunlardan biri de Hamîd Kırîmî’dir. Kırım tarikatları ve sûfîleri üzerine müstakil birçalışmaya rastlanılmamıştır. Konuyla ilgili bir kısım araştırmacılar tarafından bazıçalışmalar yapılmıştır ancak bu çalışmalar tasavvufî açıdan ele alınmamıştır. Buboşluğun doldurulması küllî ve tafsilî bir tarama ve çalışma gerektirmektedir.Kütüphanelerde el yazması halinde bulunan Kırımlı sûfîler ve eserleri, yeniçalışmaları ve araştırmacıları beklemektedir. Bu makalenin amacı sûfî şair olanKırîmî’nin Nutk-ı Şerifleri adlı altı varaklık yazma eserde tespit edilen ilahi veşiirlerini tanıtmaktır. Kırîmî’nin divanı olduğu bilgisi kaynaklarda yer almasınarağmen divanı ve şiirleri henüz bulunamamıştır. Konya Koyunoğlu Müzesi YazmalarKütüphanesinde rastlanılan yirmi yedi şiirini ve bu şiirlerin tasavvufî işaretlerinitanıtmak amaçlanmıştır. Bu şiirler kayıp şiirlerindendir. Şiirlerinde ilahi aşk,peygamber sevgisi, vahdet-i vucûd, vahdet-i şuhûd gibi konular işlenmiştir.Halvetîliğin Cemâliyye ve Gülşeniyye kolundan icazetli Şeyh Kırîmî’nin Nutk-ıŞerifleri başlığı altında şiirlerini ihtiva eden yazma nüsha ve şiirleri ilim dünyasınatanıtılmaya çalışılmıştır.

Crimea is a region that has always attracted attention due to its strategic location.Muslims and orders started their activities in Crimea in the early periods, as it is atthe transition point from Asia to Europe. The process, which started with the Yesevidervishes, expanded the field of activity of the orders in the Ottoman period and thediversity of the sects increased. One of the Crimean Sûfîs is Hamîd al-Kırîmî. Theaim of this article is to introduce the hymns and poems of the Sûfî poet Kirîmî, whichwe identify in the six-leaf tractate called Nutk Sharif. Although the sources mentionthat Kirimî has a divan, his divan and poems have not been found yet. We aim tointroduce twenty-nine lost poems that we came across in the Konya KoyunoğluMuseum Manuscripts Library. In his poems, subjects such as divine love, love of theprophet, unity of existence, have been addressed. Thus, the manuscripts of poemsof Kirîmî, one of the sheikhs of the Jamaliyya and Gulshaniyye branch of the Halvetîorder, under the title of Nutk Sharif, will be introduced to the world of ‘ilim.