Türk atasözlerinde yer alan pedagojik anlamlar ve çağdaş yansımaları

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türk atasözlerinde yer alan pedagojik ifade ve anlamların belirlenmesi ve çağdaş pedagoji kuramlarıyla karşılaştırılarak kültür temelli bir yaklaşım önerisinin geliştirilebilmesidir. Atasözleri, geçmiş nesillerden diğer bir deyişle atalardan olduğu kabul edilen, anonim olan, toplumların asırlar boyunca edindiği tecrübeler ve gözlemleri belirten kısa, kalıplaşmış, özlü sözlerdir. Zamanın ve tecrübenin süzgecinden geçmiş durumların kısa cümlelerle ifadesi olan atasözleri göründüğünden daha geniş ve daha derin anlamlar taşımaktadır. Genel olarak pedagoji bilimi yönetimden programa, iletişimden tutuma insanın öğrenmesini, öğrenmeye dayalı düşünme ve davranışlarını konu edinmektedir. Üzerinde ayrıca zihinsel çaba sarf etmeye gerek kalmaksızın doğrudan sözel, duygusal ya da psiko-motor düzeyde ortaya çıkabilen davranışların kaynaklarından birisi de aile ortamında ve diğer çevresel etkileşimle atasözlerinden öğrenilenler, davranışlarımızın temel referanslarındandır. Dokuman incelemesi ve içerik analizi tekniğiyle analiz edilen atasözlerinde yer alan pedagojik ifade ve anlamlar belirlenmiş, bu ifade ve anlamlar Eğitim-Öğretim, Eğitim Psikolojisi, İletişim, Planlama ve Yönetim başlıklarında beş kategoride gruplandırılarak pedagojik açıdan yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlara dayalı Bilim Temelli Kültürel Milli Pedagoji Araştırması önerisi geliştirilmiştir.

The aim of this research is to determine the pedagogical expressions and meanings in Turkish proverbs and to compare them with contemporary pedagogy theories. It is to be able to criticize a culture-based approach proposal by comparing them. Proverbs are short, stereotyped, concise words that are considered to be from past generations, in other words from ancestors, that are anonymous, that indicate the experiences and observations of societies over the centuries. Proverbs, which are expressions of situations that have passed the filter of time and experience in short sentences, have broader and deeper meanings than they seem. In general, pedagogical science deals with human learning, thinking and behaviors based on learning, from management to curriculum, from communication to attitude. One of the sources of behaviors that can occur directly at the verbal, emotional or psycho-motor level without the need for additional mental effort is the basic references of our behaviors, which are learned from proverbs in the family environment and other environmental interactions. The pedagogical expressions and meanings in the proverbs, which were analyzed with the document analysis and content analysis technique, were determined, and these expressions and meanings were grouped in five categories under the headings of Education-Instruction, Educational Psychology, Communication, Planning and Management and interpreted pedagogically. Based on the results obtained, a Science Based Cultural National Pedagogy Research proposal was developed.