Sosyal Öğrenme Kuramı

Abstract

Öğrenmenin koşullanmaya bağlı olarak oluştuğunu iddia eden araştır- malara yönelik ilk eleştiri, Bandura ve arkadaşlarının gözlem yoluyla öğren- menin gerçekleşebildiğine ilişkin görüşlerini doğruladıkları çalışmalarıyla gerçekleşmiştir. Bu çalışmalarla ortaya konulan temel sonuç, öğrenmenin, diğer bir ifadeyle yeni davranışlar edinmenin sadece gözlem yaparak da mümkün olabildiğiydi. Albert Bandura, klasik davranışçıların, öğrenmede insanın zihninde ge- çen süreçleri kuramlarına dahil etmediklerini belirtmiş, gündelik hayatta- ki birçok öğrenmenin insanlarla ilişki içindeyken başkalarını gözlemleme yoluyla öğrenildiğini tespit ederek, sosyal bağlamdaki öğrenmelerin nasıl gerçekleştiğini ortaya koyduğu "sosyal öğrenme" kuramını geliştirmiştir. Bandura'ya göre, insan davranışları, bilişsel, çevresel ve davranışsal öğele- rin karşılıklı etkileşimleriyle açıklanabilir. Davranışçılara göre, davranışların çoğu zincirleme yoluyla pekiştirilerek öğrenilir. Ancak gündelik yaşamda her aşama için uzun uğraşlar verilmez, bunun yerine o davranışı gösteren kişiler gözlemlenerek ve model alınarak öğrenilir, diğer bir ifadeyle başka- ları taklit edilir (Bacanlı, 2013).