İbnü’l-Arabî’nin Siyaset ve İdare Anlayışı

Abstract

İslâm düşünce tarihinin bir yazın türü de siyaset ve idare ile ilgili yazılan eserlerdir.İslâm düşünürleri bu alanda yüzlerce eser kaleme almış, bu eserler pek çok sultan vevezir için başucu kaynak eser olmuştur. Bu alanda kendi düşünce sistemine özgüneserler kaleme alan bir düşünür de Muhyiddîn İbnü’l-Arabî’dir (v. 638/1240). İbnü’l-A-rabî bu tür konulara tahsis ettiği bir ciltlik et-Tedbîratü’l-İlâhiyye fî ıslâhi’l-memleke-ti’l-insâniyye isimli eserinde ve 37 sifr’den/defterden oluşan el-Fütûhâtü’l-Mekkiyyeisimli ansiklopedik eserinde çok özgün fikirler beyân eder. Biz bu çalışmamızda ağırlıklıolarak bu iki eseri üzerinden siyaset alanındaki görüşlerini ve etkilerini tespit etmeyeçalışacağız. Özellikle bu konularla ilgili görüşlerini ünlü nazariyesi vahdet-i vücûd an-layışı çerçevesinde ele alacağız. Çünkü İbnü’l-Arabî bu âlemi yüce âlemlerin izdüşümüolarak görür. Ona göre şu içerisinde yaşadığımız âlemdeki varlıklar ve olaylar “varlıkmertebeleri” diye isimlendirdiği mertebelerin üstlü-altlı olarak etkileşiminden ibarettir.Ona göre zât-sıfât-esmâ arasında üst mertebelerde olan etkileşim ve hiyerarşi farklıyansımalarla da olsa alt mertebelerdeki ruh, nefs ve beden arasındaki etkileşime yansır.

One of the literary genres in the history of Islamic thought is works related to politicsand administration. Islamic thinkers have written hundreds of works in this field,many of which have served as essential resources for numerous sultāns and viziers.One such thinker who wrote original works according to his own thought system isMuhyi al-Dīn Ibn al-Arabī (d. 1240). Ibn al-Arabī expresses very unique ideas in hisone-volume work al-Tadbīrāt al-İlāhīyya fi Islāh al-Mamlaka al-İnsāniyya, which hededicated to these topics, and in his encyclopedic work al-Futuhāt al-Makkiyya, con-sisting of 37 notebooks. In our study, we will primarily try to identify his views andinfluences based on these two works. We will especially examine his views on politicsand administration within the framework of his famous theory of Wahdat al-Wujūd(Unity of Existence). This is because Ibn al-Arabī sees this world as a reflection of thesupreme realms. According to him, the beings and events in this world are merelyinteractions of what he calls “levels of existence” that are arranged hierarchically. Ac-cording to him, the interaction and hierarchy between the essence-attributes-namesat the higher levels is reflected in the interaction between the spirit, soul and bodyat the lower levels, albeit with different reflections.