Antik dönemde kent ve doğa etkileşimi: Priene Antik Kenti örneği

Abstract

İnsan dünyada var olmaya başladığından günümüze değin çeşitli yaşam formları içinde doğayla etkileşim halinde olmuştur. Göçebe yaşam tarzının ardından yerleşik yaşam düzenine geçilmiş; antik dönemde kurulan kentler ile insanlar kent formu içinde yaşamlarını sürdürmüştür. Yerleşik düzene geçilmeden önce barınma, beslenme gibi temel ihtiyaçlar için ilişkilendirilen doğanın etkisi kent yaşamında süregelen temel ihtiyaçların yanı sıra ekonomi ve ulaşımın gelişiminde de önemli bir rol oynamıştır. Türkiye’de Aydın ilinin Söke ilçesinin Güllübahçe kasabasında bulunan Priene Antik Kenti Menderes Irmağı Vadisi’nde, Samsun Dağı’nın güney yamacında konumlanmıştır. Menderes Nehri’nin taşıdığı alüvyonlar sebebiyle denizden uzaklaşan kent iki kez kurulmuş, kentin kurulan her iki formunda da yaşam doğal kaynakların çevresinde ilerlemiştir. Bu çalışmada literatür taraması yöntemiyle kent ve doğa etkileşimi kavramsal çerçevede ve tarihsel arka plan üzerinden ele alınmaktadır ve konu; içeriği, boyutları ve hususiyetleri ile antik dönemde Priene Antik Kenti örneği üzerinden değerlendirilecektir. Çalışmada Priene Antik Kenti’nin doğayla ilişkisinin kent ve doğa etkileşimi çerçevesinde ortaya konulması ve bu doğrultuda literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.

Since humans started to exist in the world, they have been interacting with nature in various life forms until today. Following the nomadic lifestyle, the settled life order was initiated; cities and people established in the ancient period continued their lives in the city form. The effect of nature, associated with basic needs such as shelter and nutrition before moving to the established order, played an important role in the development of economy and transportation as well as the ongoing basic needs in urban life. Turkey Menderes River Valley in the ancient city of Priene by Güllübahçe located in the town of Söke district of Aydin province, is located on the southern slopes of Mount Samsun.The city, which has moved away from the sea due to the alluviums carried by the Menderes River, has been established twice, and life has progressed around natural resources in both forms of the city. In this study, the interaction of city and nature is handled within the conceptual framework and historical background by using the literature review method. The content, dimensions and characteristics of the city-nature interactive relationship and the ancient city of Priene will be evaluated in the ancient period. In the study, it is expected that Priene Ancient City's relationship with nature will be revealed within the framework of city and nature interaction and will contribute to the literature.