وقف حقوق الملكية الفكرية في الفقه الإسلامي والقانون الإندونيسي وتطبيقه في إندونيسيا

Abstract

Fikri mülkiyet haklarının sona ermesi, bu dönem dışında, özellikle de son yıllarda bilinmeyen yeni bir konudur. Bu konunun önemi, günümüz insanının bu haklara aşina olması ve artık bu haklara maddi faydalar içermesidir sahibi tarafından faydalanılabileceği gibi başkasına da aktarma yapılabilir, ve aktarma yollarından biri de vakıftır. Bu çalışma, fikri mülkiyet haklarını vakfedilmesi hukuka uygunluğunu İslam hukuku perspektifinden ve Endonezya hukuku perspektifinden ve Endonezya'daki uygulama kapsamını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın en önemli sonuçları arasında şunlar yer almaktadır: (1) Endonezya hukuku açısından fikri mülkiyet haklarının bağışlanması yasal meşruiyete sahiptir. Bunun ayrıntıları, yedi hak türünün her birine bağışlamanın hukuka uygun olduğu ve bunun izin verilebilirliği için şart koşulduğudur. Fikri mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin kanuna gelince, kanuni olan ve öngörülen üç şey vardır: şekiller, diğer dördüne izin verilmez veya yasaklanmaz. (2) Fikri mülkiyet haklarının durdurulmasının hukuki şartlarından biri, bağış sözleşmesinde imtiyazı verenin haklara sahip olduğunu gösteren delillerin gösterilmesidir. (3) Endonezya hukukunun fikri mülkiyet haklarını durdurmaya yönelik mevzuatı, bağış çemberinin genişlemesine yol açmakta ve tutuklanan kişiler için finansman kaynaklarında artışa yol açmakta, bu da toplumsal dayanışmanın sağlanmasına katkıda bulunmak anlamına gelmektedir. Bu yeni moratoryumun anlaşılmasını ve uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla, fikri mülkiyet haklarının durdurulmasının ayrıntılarını tüm yönleriyle açıklayan kapsamlı mevzuatWaqf of intellectual property rights (IPR) is a new issue that becomes known especially in recent years. The importance of this issue lies in the fact that people today are familiar with these rights as they contain financial benefits that can be used by the rights holder and can be transferred to another party, which Waqf is one of the means of rights transfer. This study aims to identify the legality of Waqf of IPR from the perspective of Islamic jurisprudence and the perspective of Indonesian law and to identify feasibility of its implementation in Indonesia. The study results some points: First, from the perspective of Islamic jurisprudence, the conditions for mauquf apply on intellectual property rights as they are considered valuable property (Mal mutaqawam), in addition that there is no objection to the timing of waqf (Waqf muaqat). Secondly, based on Indonesian Laws of Waqf, issuing Waqf of each seven types of IPR is permissible, however based on Indonesian Laws of IPR, three types are permissible (Copyright, Patent, and Trademark), while the other four types are not mentioned whether permissible or prohibited (Plant Variety Protection, Trade secrets, Industrial Designs, and Layout Designs for Integrated Circuits). Thirdly, Indonesian regulation about permissibility of issuing Waqf in the field of IPR leads to the feasibility of expanding the waqf sector as many beneficiaries will benefit from it, which may lead to realization of social solidarity especially among Indonesian people. However, there is still a need for comprehensive regulation explaining Waqf of IPR from every aspect, hence will ease understanding and implementing of this new type of waqf.