Marmara Denizi Kıyılarında Yazlık Nüfus ve Turizmin Çevresel Etkileri: DEMATEL Analizi

Abstract

Marmara Denizi, Türkiye’nin iç denizi olmasının yanı sıra, Karadeniz ile Ege Denizi arasında geçiş alanı oluşturan stratejik bir konuma sahiptir. İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Tekirdağ gibi büyük metropol alanlarının yanı sıra, kıyı şeridi boyunca yoğunlaşan turizm faaliyetleri ve mevsimlik konut yerleşimleri, bölgenin demografik yapısını mevsimsel olarak önemli ölçüde değiştirmektedir. Özellikle yaz aylarında nüfusun birkaç kat artması, mevcut altyapı kapasitesi üzerinde ciddi bir baskı oluşturmakta ve atık su yönetiminde önemli sorunlara yol açmaktadır. Mevsimsel nüfus artışı, turizm yatırımları ve buna bağlı tüketim kalıplarıyla birlikte, Marmara Denizi ekosistemine binen kirlilik yükünü artırmakta; özellikle organik madde, azot ve fosfor girdilerinin yükselmesi, su kalitesinin bozulmasına ve ötrofikasyon riskinin artmasına neden olmaktadır. 2021 yılında yaşanan müsilaj krizi, bu kirlilik yüklerinin ekolojik sonuçlarının ne denli yıkıcı olabileceğini açık biçimde göstermiştir. Bu bağlamda, Marmara Denizi kıyılarında mevsimsel nüfus yoğunlaşması ve turizm faaliyetlerinin çevresel etkilerini anlamak, sürdürülebilir atık su yönetimi politikaları geliştirmek ve deniz ekosisteminin korunmasına yönelik önlemleri tartışmak kritik bir gereklilik haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Marmara Denizi kıyılarında mevsimsel nüfus artışı ve turizm faaliyetlerinin atık su yönetimi ile su kalitesi üzerindeki etkilerini incelemek, mevcut sorunları bilimsel bir bakış açısıyla değerlendirmek ve sürdürülebilir çözüm önerileri sunmaktır.

The Sea of Marmara, in addition to being Türkiye’s inland sea, occupies a strategic position as a transitional zone between the Black Sea and the Aegean Sea. Alongside major metropolitan areas such as Istanbul, Bursa, Kocaeli, and Tekirdag, the concentration of tourism activities and seasonal housing settlements along the coastline significantly alters the region’s demographic dynamics on a seasonal basis. In particular, the severalfold increase in population during the summer months places considerable pressure on existing infrastructure capacity and creates serious challenges for wastewater management. Seasonal population surges, coupled with tourism investments and related consumption patterns, increase the pollution load on the ecosystem of the Sea of Marmara; in particular, elevated inputs of organic matter, nitrogen, and phosphorus contribute to water quality degradation and heighten the risk of eutrophication. The mucilage crisis of 2021 demonstrated the extent to which such pollution loads can have devastating ecological consequences. In this context, understanding the environmental impacts of seasonal population concentration and tourism activities along the coasts of the Sea of Marmara, developing sustainable wastewater management policies, and discussing measures for the protection of the marine ecosystem have become critical imperatives. The aim of this study is to examine the effects of seasonal population growth and tourism activities on wastewater management and water quality along the coasts of the Sea of Marmara, to evaluate the existing problems from a scientific perspective, and to propose sustainable solutions.