Göç ve kente uyum süreçlerinde madde kullanan ergenlerin bağımlılık tipolojileri

Abstract

Bağımlılık yapma özelliğine sahip maddelerin amacının dışında kullanımına bağlı gelişen problemlerin bireysel ve toplumsal boyuttaki etkileri giderek derinleşmektedir. Bu maddeleri kullanan kişileri bekleyen en büyük tehlike, kullanılan maddelere zamanla bağımlı olma riski taşımalarıdır. Madde bağımlılığıyla ilgili çalışmalar, tehlikenin boyutlarının sadece kullanan kişilerle sınırlı kalmadığı, kullanmayan kişilerin de bu problemden farklı şekillerde etkilendiğini göstermektedir. Daha geniş kitlelerin olumsuz yönde etkilenmesi bağımlılığın doğası ve gelişimini anlamaya yönelik çalışmalara duyulan önemi arttırmaktadır. Bu araştırmanın amacı, göç ile şekillenmiş mahallelerde yaşayan ve madde kullanımı hayatının vazgeçilmez bir parçası haline getirmiş olan ergenlerin bağımlılık tipolojilerini derinlemesine görüşme yöntemini kullanarak ortaya koymaktır. Bu tipolojilerin ortaya konulması için ergenlik döneminde madde kullanımına yönelen ve eğitimine devam etmeyen 13 vaka il mülakat yapılmış, bireylerin madde kullanımına yönelmelerinde etkili olan bireysel ve çevresel etmenleri kendi dünyalarında nasıl anlamlandırdıkları incelenmiş ve elde edilen bulgular Bowlby’nin bağlanma kuramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu vakaların bağımlılık kavramına yükledikleri anlamlar ve kendi aralarında kullandıkları iletişim ifadeleri çalışmanın odak noktalarından biri olarak belirlenmiştir. Araştırma neticesinde bireylerin bağımlılığı tanımlarken bağımlı oldukları maddeleri hayatlarındaki en vazgeçilmez değerlerle özdeşleştirdikleri görülmüştür. Bunun yanında, kendi aralarında iletişim kurabilmek için halk dilinde de kullanılan bazı deyim ve ifadelere farklı anlamlar yükledikleri ve böylece bağımlılık alt kültürüne has özel bir terminoloji geliştirdikleri anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, bu çalışmada ergenleri madde kullanmaya yönlendiren dört bağımlılık tipolojisi tespit edilmiştir: Aile, Akran, Aile-Akran ve İ�lişki. Bu tipolojilerin tespiti, bağımlılık problemiyle etkin mücadele kapsamında yürütülen koruyucu ve önleyici çalışmalara yeni bir bakış açısı kazandırması beklenmektedirThe individual and social effects of the problems that develop due to the misuse of addictive substance are getting deeper. The greatest danger that awaits people using these substances is the risk of addiction to the substance used over time. Studies on substance addiction show that the extent of the danger is not limited to users and that non-users are also affected by this problem in different ways. The fact that larger masses are affected negatively increases the importance of studies aimed at understanding the nature and development of addiction. The aim of this study is to reveal the addiction typologies of adolescents who live in neighborhoods shaped by migration and who have made substance use an indispensable part of their life using an in-depth interview method. In order to reveal these typologies, 13 cases of substance use in adolescence who dropped out from school were interviewed, and how individuals interpreted the individual and environmental factors influencing their use of stuff in their own worlds were examined and the results obtained were evaluated within the frame of Bowlby’s attachment theory.. The meanings attributed to the concept of addiction and the communication expressions they use among the cases were determined as one of the focal points of the study. As a result of the research, it was seen that individuals identify the substance they depend on with the most indispensable values in their lives while defining addiction. In addition, it was understood that they attribute different meanings to some idioms and expressions that are also used in the folk language in order to communicate among themselves and thus develop a special terminology specific to the addiction subculture. Furthermore, in this study, four main addiction typologies were determined that direct adolescents to substance use, namely Family, Peer, Family-Peer, Relationship. It is expected that the detection of these typologies will give a new perspective to protective and preventive studies carried out within the framework of the effective struggle against the problem of addiction.