II. Meşrutiyet Dönemi eğitimcilerinin modern birey tasavvuru ve dönemin eğitim politikalarına yansımaları

Abstract

Bu çalışma, uzun bir düşünce sürecinin son halkasını oluşturan II. Meşrutiyet Dönemi eğitimcilerinin nasıl bir birey düşüncesine sahip olduklarını ve onların bu görüşlerinin eğitim politikalarına ne düzeyde yansıdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tedrisât-ı İbtidâiye [Tedrisât], Terbiye ve Oyun, Terbiye, Millî Talim ve Terbiye Cemiyeti Mecmuası, Muallim, Mir'at-i Maarif adlı eğitim dergileri üzerinden yürütülen çalışma, girişle birlikte altı bölümden oluşmaktadır. Osmanlı modern eğitim birikiminin kurumsal ve felsefi düzeyde hayli olgunlaştığı II. Meşrutiyet Dönemi'nde eğitim, milletlerin yaşaması ve ilerleyebilmesi için en önemli araç olarak görülmüştür. Bu sebeple eğitimle ilgili kapsamlı bir tartışma yürüten II. Meşrutiyet Dönemi eğitimcileri, modern dönemin ihtiyaç duyduğu bireyin nasıl yetiştirileceği üzerinde ciddiyetle durmuşlardır. Eğitimi, talim ve terbiye olarak iki boyutuyla tartışan eğitimciler, eğitimin uluslararası yöntem ve uygulamalarını talim; toplumların kendi sosyal ve kültürel birikimlerine ait olan din, dil, sanat, estetik gibi kısmını ise terbiye olarak tanımlamışlardır. Eğitimciler, yeni bireyin yetiştirilmesinde merkezi konuma yerleştirdikleri okul ve öğretmeni hem modern boyutlarıyla hem de terbiyevi yönüyle tartışmıştır. Yeni bireyi duygu, bilgi ve beden olmak üzere üç boyutuyla tanımlayan eğitimciler, birey düşüncesinin merkezine yerleştirdikleri çocuktan, toplumun prototipini oluşturacak modern bireyi inşa etmeyi hedeflemişlerdir. Modern birey tartışmalarında kadın da oldukça önemli bir konumdadır. Çocuğu yetiştirecek, aileyi ve toplumu inşa edecek ana unsur olarak tanımlanan kadının sosyal konumu, yetkinlikleri, eğitimi gibi konular çalışmadaki önemli tartışma başlıklarındandır. Araştırma bulguları, eğitimcilerin klasik ve modern birikimi dengeli bir şekilde sunacak çift yönlü bir eğitim anlayışını benimsediklerini göstermektedir. Bu eğitim anlayışı, yeni bireyin hem 'Fenni Terbiye' (fen ve teknik alan) hem de 'Milli Terbiye' (kültür ve değer) birikimine sahip olmasını önermektedir. Mensubu oldukları Osmanlı klasik düşünce birikimin yanında, kıta Avrupa'sı ve Anglo-Sakson eğitim düşüncesi ve uygulamalarını da yakından takip eden eğitimcilerin özgün birikimi, başta bilim – değer alanında yaşanan problemler olmak üzere, günümüz eğitim tartışmalarına katkı sağlayabilecek niteliktedir.

This study constitutes the last chain of a long thought process. It aims to reveal what kind of individual opinion the educators of the II. Constitutional Era had and to what extent their views were reflected in educational policies. The Tedrisât-ı İbtidâiye [Tedrisât], Terbiye ve Oyun, Terbiye, Millî Talim ve Terbiye Cemiyeti Mecmuası, Muallim, Mir'at-i Maarif study, is carried out through educational journals, together with the introduction which consists of six parts. Modern education of the Ottoman accumulation matured at the institutional and philosophical level. In the Second Constitutional Era, education was seen as the most important tool for nations to live and progress. For this reason, carrying out a comprehensive discussion about education, the educators of the Second Constitutional Era seriously focused on how to raise the individual needed by the modern era. Discussing education in its two dimensions as training and education, educators will train the international methods and practices of education; they defined part of societies such as religion, language, art, aesthetics that belong to their own social and cultural accumulations as education. Educators placed the school and teacher in a central position in the upbringing of the new individual, and it was discussed both with its modern dimensions and its educational aspects. The educators, who define the new individual in three dimensions as emotion, knowledge and body, aimed to build a modern individual that will form the prototype of the society from the child they place at the center of individual thought. Woman is also in a very important position in modern individual discussions. Issues such as women's social position, competencies and education, are defined as the main factor that will raise the child and build the family and society, are among the important topics of discussion in the study. Research findings show that educators adopt a dual education approach that will present classical and modern knowledge in a balanced way. This understanding of education suggests that the new individual should have both 'Fenni Terbiye' (science and technical field) and 'Milli Terbiye' (culture and value) knowledge. The original knowledge of the educators who closely follow Europe and Anglo-Saxon educational thought and practices besides the Ottoman classical thought accumulation they belong to can contribute to today's education discussions, especially in the field of science and value.