Hemodiyalize giren hastaların diyabet yönetim durumları: Diyarbakır örneği

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı hemodiyaliz tedavisi uygulanan diyabetli hastaların diyabet yönetim durumlarını belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmanın örneklemini Diyarbakır ilinde bulunan iki hemodiyaliz merkezinde tedavi gören 68 diyabetik böbrek hastası oluşturdu. Veriler, araştırmacılar tarafından literatür taranarak hazırlanan “Hasta Tanıtım Formu” ve “Diyabet Yönetimi Anketi” kullanılarak ve yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 62,19± 9,25 yıl, %54,4’ü kadın, diyabet tanısı alma süresi 26,2 yıl, diyaliz tedavisi görme süresi ortalama 5,3 yıldır. Genel sağlık durumunu hastaların %45,6’sı orta, geçen yıl ile karşılaştırıldığında ise %44,2’si kötü olarak değerlendirdi. Katılımcıların %55,6’sında HbA1c >%7’dir; %29,4’ü fazla kilolu, %26,5’i sigara kullanmakta; %10,3’ü düzenli egzersiz yapmakta, %29,4’ü diyabet için önerilen diyete uymaktadır. Katılımcıların %60,3’ü açlık kan şekerini, %55,9’u tokluk kan şekerini, %61,8’i HbA1c düzeyini, %52,9’u kolesterol düzeyini ve %88,2’si kan basıncını düzenli olarak ölçmekte/ölçtürmektedir. Hastaların %20,6’sı hastalığı ile ilgili reçete edilen tüm ilaçları; %23,5’i ise diyabet ilaçlarını düzenli olarak kullanmadığını; %69,1’i hekiminin bilgisi dışında ilaç kullanmayı bırakabildiğini; buna karşın hastaların %67,6’sı komplikasyon taraması için doktor kontrolüne gittiğini ve %70,6’sı düzenli olarak ayaklarını kontrol ettiğini belirtmiştir. Hastaların %79,4’ü diyabet ve tedavisi hakkında eğitim almıştır; eğitim alan hastaların %66,1’i verilen eğitimi yeterli bulmaktadır. Sonuç: Hastaların önerilen tedavi ve diyete uymadıkları, düzenli egzersiz yapmadıkları, açlık kan şekeri, tokluk kan şekeri, HbA1c düzeyi ve kolesterol düzeyini düzenli kontrol etmedikleri saptanmış, bu veriler ışığında hastaların diyabet yönetiminde başarısız oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Hastalara düzenli bireyselleştirilmiş eğitim, izlem ve danışmanlık yapılarak diyabet öz yönetimlerinin güçlendirilmesi gerekmektedir.

Objective: The aim of this study is to determine the diabetes management status of diabetic patients undergoing hemodialysis treatment. Material and Method: The sample of the descriptive study was 68 diabetic kidney disease patients who were treated in two hemodialysis centers in Diyarbakır. The data were collected by face-to-face interview technique using the “Patient Information Form” and “Diabetes Management Questionnaire” prepared by the researchers. Results: The mean age was 62,19±9,25 years, 54.4% of them were women, and mean diabetes duration was 26.2 years. Patients were receiving dialysis treatment for an average of 5.3 years; 45.6% of them evaluated their general health status as moderate, and 44.2% as worse compared to the previous year. In 55.6% of the participants HbA1c was > 7%. Of patients, 29.4% were overweight; 26.5% were smokers; 10.3% were exercising regularly, 29.4% were following the diet recommended for diabetes. More than half of patients were regularly measuring fasting blood glucose (60,3%), postprandial blood glucose (55,9%), HbA1c (61,8%), cholesterol level (52,9%) and blood pressure (88,2%). 20.6% of the patients were not using medicines prescribed for their health and 23.5% were not using medicines prescribed for the diabetes regularly; 69.1% of them stated that they could stop using the medication without the knowledge of their physician. On the other hand, 67.6% of the patients stated that they were going the physician for complication diagnosis and 70.6% were checking their feet regularly. 79.4% of the patients received training on diabetes and its treatment; 66.1% of the patients who received training were stated the education provided sufficiently. Conclusion: It was determined that patients did not follow the recommended treatment, diet, and exercise, and patients did not regularly control fasting blood sugar, satiety blood sugar, HbA1c levels, and cholesterol levels, and in the light of these data, it was concluded that patients failed in diabetes management. Diabetes self-management should be strengthened by providing regular individualized education, monitoring, and counseling to patients.