Adil yargılanma hakkının bir unsuru olan çelişmeli yargılanma hakkı

Abstract

Adil yargılanma hakkı, bir insan hakkı olarak günümüz muhakeme hukukunda tarafların eşit şartlarda yargılanmasını sağlayan bir haktır. Bu hak aynı zamanda insan haklarının devletlerce korunmasını sağlayan hukuk devleti ilkesinin de bir unsurudur. Adil yargılanma hakkının kısaca tanımı olarak, bir muhakeme vetiresinde tarafların hem hukuki hem de fiili olarak tam eşitlik halinde olmasına denir. Bu hak ile ilgili bir netice şudur ki, bu hak verilen karardan çok muhakeme aşamasındaki usuli işlemlerle ilgilidir. Muhakeme vetiresinde hem fiili hem de hukuki olarak, taraflar hakkında eşitlik ilkesine aykırı bir şekilde verilen kararın adil olması olası değildir. Bu bağlamda çelişmeli yargılama hakkı sayesinde, yargılamanın tez, antitez ve sentez vetiresinden geçerek verilen kararın adil olması sağlanacaktır. Çelişmeli yargılanma hakkı sayesinde taraflar muhakemeye etkin şekilde katılıp kararı etkileme şansını elde edeceklerdir. Bu sayede verilen kararın adil olması sağlanacaktır. Devlet sırrı niteliğindeki tanık anlatımları ve belgelerin tarafların bilgisine sunulmaması, bu sebeple tarafların görüş, yorum ve ispat imkanının mümkün olmaması çelişmeli yargılanma hakkını ihlal edebilecektir. Bu noktada makalede belirtilen yöntemlerin uygulanması ile çelişmeli yargılanma hakkı korunabilecektir.The right to a fair trial is a right that enables the parties to be tried under equal conditions as a human right in today's procedural law. At the same time , this right is also an element of the rule of law, which is the protection of human rights by the state. In a brief description, the right to a fair trial means the full equality between the parties both in legal terms and de facto in a procedural process. A conclusion about this right is that it relates more to the procedural action during the trial than the decision given. It is unlikely that the decision given during the procedural process about the parties that are unequal both legally and de facto will be fair. In this context, the judgement will be rendered fair due to the right of adversarial trial by going through the thesis, antithesis, and synthesis process of the trial. The parties will have the opportunity to participate in the proceedings effectively and to influence the decision thanks to the principle of adversarial trial. In this way, it will be ensured that the decision given is fair. The fact that the witness statements and documents, which have the value of state secrets, are not submitted to the information of the parties and therefore it is not possible for the parties to provide opinions, comments, and proofs may violate the right to an adversarial trial. At this point, the right to an adversarial trial may be protected by applying the methods mentioned in the article.