İstanbul romanlarının çalışma hayatındaki kayıtdışı istihdamı üzerine bir alan araştırması

Abstract

Geleneksel Roman meslekleri, kayıtdışı sektörlerde yürütülmektedir. Kayıtdışı istihdam ise, Romanların hem ekonomik ve sosyal hayattan soyutlanmasına hem de yaşadıkları toplum ile bir uyum problemi yaşamasına sebep olmaktadır. Bu çalışmada İstanbul ilinde yaşayan Romanların çalışma hayatında kayıtdışı istihdamı incelenmiştir. Romanlar, kapalı ve içe dönük bir etnik grup olduğu için görüşme yönteminin kullanıldığı çalışmada, farklı mesleklere sahip 30 Roman katılımcı ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, İstanbul’da çalışan Romanların meslekleri, öğrenim seviyelerinin düşüklüğü, gelir düzeyleri ve etnik kimlikleri gibi sebeplerden ötürü çalışma hayatında kayıtdışı çalıştıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte, Romanlar açısından esnek çalışma saatleri ve işveren emri altında olmama kayıtdışı istihdamın avantajları iken, emeklilik, sigorta, tazminat gibi temel işçilik haklarından yoksunluklar kayıtdışı istihdamın dezavantajları olarak saptanmıştır. Elde edilen bilgiler ışığında, emek piyasalarında kayıtdışı istihdam edilmelerinin hem bireysel tercihlerin ve özelliklerinden hem de emek piyasasındaki sorunlardan kaynakladığı saptanmıştır. Ayrıca saha çalışmasında, Romanların emek piyasasındaki sorunlarına yönelik olan sosyal politika çalışmaları süreçlerinde, Roman örgütleri veya temsilcilerinin görüşlerinin alınmadığı ve planlamaya dahil edilmedikleri tespit edilmiştir. Dolayısıyla, çalışma hayatı ile ilgili yürütülmüş olan sosyal politika çalışmaları Romanların emek piyasalarındaki sorunlarını çözememiştir.

Traditional gypsy professions are carried out in the informal sectors. Informal employment, on the other hand, causes the gypsies to be isolated from both economic and social life and results in integration problems with the rest of society. In our study, the informal employment of gypsy living in Istanbul was examined. Since gypsies are a closed and introverted ethnic group, face-to-face interviews were conducted with 30 Gypsy participants with different professions in this study. According to the findings of the study, It was determined that gypsies working in Istanbul worked informally due to reasons such as their skills, low education levels, income levels and ethnic identity. However, for gypsies, flexible working hours and a lack of a boss are advantages of informal employment, while deprivations of basic labor rights such as pensions, insurance and compensation have been identified as disadvantages. In the light of the information obtained, it has been determined that informal employment in labor markets is due to both individual preferences and characteristics and problems in the labor market. In addition, the field study found that the opinions of gypsy organizations or their representatives were not taken and they were not included in the planning in the processes of social policy studies aimed at the problems of gypsies in the labor market. Therefore, social policy studies on the working life of Gypsies could not solve their problems in the labor market.