İzmir Kent Merkezinde Hayalî Bir Velî: Susuz Dede

Abstract

Değişen dünya düzeninde sosyal bir varlık olan insan, bulunduğu/yaşadığı ortam(lar)a uyum sağlama sürecinde kültür unsurlarını işlevsel anlamda kullan maktadır. Diğer bir deyişle insan, yaşadığı mekân neresi olursa olsun söz konu su ortamda kültürel üretimleri gerçekleştirmeye devam etmektedir. Bu bağlamda Davis’in (2016, s. 15-16) ifadesiyle 2020’lerde dünya nüfusunun %95’inin kentsel alanlarda yaşıyor olacağı iddiası oldukça önemlidir. Bu kuvvetli iddia bugün etra fımıza dikkatlice baktığımızda pek de abartılı gelmeyecektir. Çoğunluğun kentsel alanlarda yaşadığı yeni dünya düzeninde insanın yaratıcısı ve aktarıcısı olduğu kültürel unsurların akıbeti de tartışılan bir konu haline gelmiştir. Kentleşme ola rak ifade edilen dünyanın hızlı bir biçimde kırsal alanlardan kentsel alanlara ta şınması süreci, sadece nüfus hareketliliği değil; aynı zamanda ekonomik, tarihi, sosyal ve kültürel pek çok unsurun da hareketliliğe bağlı olarak değişim gösterme si anlamını taşımaktadır (Derdiçok, 2023, s. 60). Tüm değişkenleri ile birlikte kenti bir bütün olarak ele aldığımızda kentin üre timi olan yapıları da çözümlemek mümkün hale gelmektedir. Nüfusun çoğunluğu nun kentsel bölgelere hızla taşınması neticesinde halk bilimciler “kent folkloru” terimini üreterek kentin kültürel yaratımlarını incelemeye koyulmuştur (Derdiçok, 2024, s. 29). “…en basit ve öz şekliyle, kent ortamında yaratılan ve aktarılan halk bilgi si ürünleri şeklinde” (Derdiçok, 2023, s. 49) tanımlamanın mümkün olduğu kent folkloru, tıpkı kentin sınırları (ya da sınırsızlığı) gibi karmaşık, hacimli ve bütüncül bir yapıdır. Kente dair karşılaştığımız her bir kültürel üretim, kentin folklorik ya pısını akla getirmektedir.