İstanbul'da üçüncü dalga kahve kültürünün yayılması: Yeni orta sınıfın 2000 sonrası mekan ve kahve tüketimi

Abstract

Bu çalışma 1980'lerle birlikte adı anılmaya başlanan yeni orta sınıf ile günümüzde nitelikli kahve deyince akla gelen 3. dalga kahveciliğin yayılmasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmada Karaköy, Beşiktaş, Nişantaşı ve Kadıköy semtlerinde bulunan 3. dalga kahve mekanlarında nitel araştırma yöntemi kullanılarak veri toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 13 müdavim, 9 barista ve 2 mekan sahibi oluşturmaktadır. Elde edilen bulgularla yeni orta sınıfın gündelik hayatında 3. dalga kahve mekanları ve nitelikli kahveyi tüketimi analiz edilmektedir. Araştırmanın saha çalışması kısmını oluşturan mülakat ve gözlemlerden elde edilen bulgular doğrultusunda yeni orta sınıfın kahve tüketimine yüklediği anlam, nitelikli kahve ve sınıf ilişkisi, mekan tüketimi ve rafine beğeniler kapsamında ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Çalışmanın sonucunda yeni orta sınıfın 3. dalga kahve tüketimi ile sahip olduğu ekonomik, kültürel ve sosyal sermayelerini kullanım şekli arasında ilişki olduğu görülmüştür. Yeni orta sınıfın ayrıca kahveyi bir statü göstergesi haline getirerek gösterişçi tüketim örneği sergilediği; bununla birlikte 3. dalga kahve mekanlarında mekan ile kurduğu aidiyet duygusu ile birlikte sınıflar arası ayrışma mekanizması olarak tükettiği anlaşılmıştır. Nitelikli kahvenin yeni orta sınıfın her an her yerde tüketme eğilimi ile birlikte bir yaşam biçimi haline geldiği, yeni orta sınıfın alana dair bilgileri ile nitelikli kahveyi bir oyun haline getirdiği ve nihai olarak kahve tüketimini bir habitusa dönüştürdüğü tespit edilmiştir.

This study examines the relationship between the new middle class which started to be known with the 1980s and the spread of 3rd wave coffee which comes to mind when it comes to qualified coffee today. In this research, data were collected by using qualitative research method in 3rd wave coffee places in Karaköy, Beşiktaş, Nişantaşı and Kadıköy districts. While the population of the research was the 3rd wave coffee places in Istanbul, the sample was consisted of 13 regular, 9 barista and 2 owner. According to the findings, 3rd wave coffee shops and consumption of qualified coffee in daily life of the new middle class are analyzed. In line with the findings obtained from interviews and observations that constitute the fieldwork part of the research, ascribed the meaning of the new middle class on coffee consumption is explained in detail within the scope of quality coffee and class relation, space consumption and refined tastes. As a result of the study, it was found that there was a relationship between the consumption of the 3rd wave coffee and middle class by the way of using its economic, cultural and social capitals. The new middle class also displayed an example of conspicuous consumption by making coffee a status indicator; however, it was understood that the 3rd wave coffee places consumed as a mechanism of separation between classes along with the sense of belonging it established with place. It has been found that qualified coffee becomes a way of life with the tendency of the new middle class to be consumed everywhere, the new middle class transforms qualified coffee into a game with its knowledge of the field and ultimately turns coffee consumption into a habitus.